Περίτεχνο ψηφιδωτό αποκαλύφθηκε στον τάφο της Αμφίπολης

Στο φως ήλθε το μεγαλύτερο τμήμα του ψηφιδωτού δαπέδου το οποίο καλύπτει όλη την επιφάνεια του δεύτερου χώρου του αρχαίου τάφου στην Αμφίπολη. 

Το ψηφιδωτό αποκαλύφθηκε κατά την αφαίρεση μέρους της επίχωσης, που είναι σε εξέλιξη. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, καλύπτει όλη την επιφάνεια του χώρου δηλαδή 4,5μ. πλάτος επί 3 μ. μήκος. Είναι κατασκευασμένο από μικρά βότσαλα, λευκού, μαύρου, γκριζωπού, μπλε, κόκκινου και κίτρινου χρώματος.

Στα νότια του ψηφιδωτού δαπέδου και ανάμεσα στα βάθρα των Καρυάτιδων αποκαλύφθηκε πώρινο κατώφλι, καλυμμένο με λευκό κονίαμα. Στα βόρεια του δαπέδου αποκαλύφθηκε το μαρμάρινο κατώφλι της θύρας, που οδηγεί στον τρίτο χώρο, διακοσμημένο με ιωνικό κυμάτιο, στο κάτω μέρος του.

Επίσης, εντοπίστηκαν, ακριβώς κάτω από το θύρωμα, προς το εσωτερικό του τρίτου χώρου, δύο ακόμη τμήματα από τα μαρμάρινα θυρόφυλλα.

Απαράμιλλης τέχνης ψηφιδωτό

Την κεντρική παράσταση του ψηφιδωτού περιβάλλει διακοσμητικό πλαίσιο, πλάτους 0,60μ.,το οποίο συντίθεται από διπλό μαίανδρο, τετράγωνα και τρέχουσα σπείρα, ενώ το φόντο της παράστασης είναι σε αποχρώσεις γκρί-μπλέ.

Η κεντρική παράσταση απεικονίζει άρμα σε κίνηση, που σύρεται από δύο λευκά άλογα, το οποίο οδηγεί γενειοφόρος άνδρας, με στεφάνι δάφνης στο κεφάλι. Μπροστά από το άρμα απεικονίζεται ο θεός Ερμής ως ψυχοπομπός, ο οποίος φορά πέτασο, μανδύα, φτερωτά σανδάλια και κρατά κηρύκειο. Η σύνθεση έχει κατεύθυνση από ανατολικά προς τα δυτικά.

Η παράσταση διακρίνεται για την εξαίρετη τέχνη στην απόδοση των λεπτομερειών των χαρακτηριστικών, τόσο των μορφών, όσο και των αλόγων, όπως και για την αρμονία των χρωμάτων. Η σύνθεση είναι σύγχρονη του ταφικού συγκροτήματος και χρονολογείται στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ.

Το ψηφιδωτό έχει υποστεί φθορά στο κέντρο, σε σχήμα κύκλου, διαμέτρου 0,80μ. Ωστόσο, πολλά μέρη από το φθαρμένο τμήμα έχουν βρεθεί στην αμμώδη επίχωση. Τις επόμενες μέρες θα γίνει προσπάθεια συγκόλλησης και αποκατάστασής του, προκειμένου να συντεθεί, στο μέτρο του δυνατού, η συνολική εικόνα της παράστασης.

Το ψηφιδωτό δάπεδο, ανατολικά και δυτικά, δεν έχει αποκαλυφθεί στο σύνολό του, καθώς η ανασκαφή είναι ακόμη σε εξέλιξη στα τμήματα αυτά.

Τα 4 σενάρια για τον «ένοικο» του τάφου της Αμφίπολης

Μπορεί η ανασκαφή από την περασμένη Παρασκευή και μετά να προχωρά με πιο αργούς ρυθμούς λόγω των προβλημάτων που διαπιστώθηκαν στον τρίτο θάλαμο του τύμβου Καστά, ωστόσο, η σεναριολογία για το ποιος ή ποιοι είναι οι ένοικοί του δεν σταματά.

Η... ονοματολογία για τους πιθανούς ενοίκους από την πρώτη στιγμή που τα φώτα στράφηκαν στην Αμφίπολη δίνει και παίρνει. Στο χορό των σεναρίων και οι αρχαιολόγοι, οι οποίοι βασιζόμενοι στα ιστορικά δεδομένα της τότε εποχής προβάλλουν τις δικές τους εικασίες για τους πιθανούς ενοίκους του τάφου στηριζόμενοι ο καθένας στα δικά του επιχειρήματα.

Αλλα από τα σενάρια αυτά είναι  πολύ... φιλόδοξα (υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι μπορεί να βρίσκεται εκεί ο Μέγας Αλέξανδρος, σενάριο που εξασθενεί όσο περνά ο καιρός, με μόνο τον ιστορικό Σαράντο Καργάκο να επιμένει σε αυτό) και άλλα εντελώς... απαισιόδοξα, καθώς διακινείται και το σενάριο ο τύμβος να είναι ένα κενοτάφιο, ή ένα μνημείο που χτίστηκε προς τιμήν κάποιου νεκρού και συγκεκριμένα του Μέγα Αλέξανδρου, χωρίς, όμως να ετάφη εκεί.

Πάντως, καθώς περνά ο καιρός η λίστα των πιθανών ενοίκων του τύμβου μικραίνει, με τους αρχαιολόγους, Ελληνες και ξένους, να φωτογραφίζουν πέντε ιστορικά πρόσωπα. 

Συγκεκριμένα,  φαβορί θεωρούνται ο επικεφαλής του στόλου του Μεγάλου Αλεξάνδρου, Νέαρχος, η αδερφή του Μακεδόνα βασιλιά Κλεοπάτρα, η μητέρα του Ολυμπιάδα και η σύζυγός του Ρωξάνη η οποία όμως, σύμφωνα με το σενάριο που διακινείται είναι πιθανό να έχει ταφεί εκεί μαζί με τον γιο της Αλέξανδρο τον Δ'.
 

• Η οικογένεια του Νεάρχου εγκαταστάθηκε στην Αμφίπολη όταν εκείνος ήταν ακόμη παιδί. Επομένως, σύμφωνα με τον κ. Καργάκο,  θα μπορούσε να θεωρηθεί ως μια από τις μεγάλες προσωπικότητες της πόλης, προς τιμήν του οποίου θα μπορούσε να είχε χτιστεί ένας τόσο μεγαλοπρεπής τύμβος. Επιπλέον ο Νέαρχος δεν ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας και γι' αυτό δεν θα μπορούσε να ταφεί στις Αιγές / Βεργίνα.

• Οσον αφορά την αδελφή του Μ. Αλέξανδρου, Κλεοπάτρα, η οποία δολοφονήθηκε το 309 π.Χ. - πιθανόν στην Αμφίπολη, θα μπορούσε να έχει ταφεί στον συγκεκριμένο τύμβο αλλά λόγω του ότι ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας παραμένει σε ισχύ το σενάριο να έχει ταφεί και στις Αιγές / Βεργίνα.

• Το σενάριο στον μεγαλοπρεπή τύμβο να βρίσκεται η μητέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου διακινείται ιδιαίτερα τελευταία, με τον διεθνούς φήμης αιγυπτιολόγο Αντριου Τσανγκ να το προβάλλει ως το πιο πιθανό σενάριο.

• Τέλος, όσον αφορά την σύζυγο του Αλέξανδρου, Ρωξάνη δεν είχε βασιλικό μακεδονικό αίμα, δεν είναι απαραίτητο ότι θα θαβόταν στις Αιγές/ Βεργίνα και επομένως ίσως να έχει θαφτεί κοντά στην Αμφίπολη. Όσο για τον γιο της, ίσως να θάφτηκε με τη μητέρα του, ίσως στις Αιγές/ Βεργίνα.

Δύο εξαιρετικής τέχνης καρυάτιδες έφερε στο φως η έρευνα στην Αμφίπολη

Την Παρασκευή 5 Σεπτεμβρίου, απομακρύνθηκαν τα χώματα, πίσω από τον δεύτερο διαφραγματικό τοίχο, προκειμένου να εξισορροπηθούν οι γεωστατικές ωθήσεις των γαιών μεταξύ των δύο χώρων. 

Με την αφαίρεση των χωμάτων αποκαλύφθηκε, σε απόσταση 2 περίπου μέτρων από τη θόλο και 4,5 μέτρων, περίπου, από το δάπεδο, μαρμάρινη ορθογώνια πλάκα, μήκους 4.2μ, πλάτους 1μ. και πάχους 0.21μ, σε άριστη κατάσταση.

Εδράζεται οριακά σε πώρινο λίθο του τρίτου διαφραγματικού τοίχου και στο ανώτερο τμήμα ορθομαρμάρωσης, το οποίο φέρει κυμάτιο.

Στο κάτω μέρος της πλάκας υπάρχει γραπτός διάκοσμος σε γαλάζιο, κόκκινο και κίτρινο χρώμα, όπου παριστάνονται φατνώματα με ρόδακα στο κέντρο. Πρόκειται για τμήμα της οροφής του συγκεκριμένου χώρου.

Στον ίδιο χώρο, που δημιουργείται μεταξύ του δεύτερου και του τρίτου διαφραγματικού τοίχου, διαπιστώθηκε σημαντική απομείωση διατομής των θολιτών, σε τμήματα τόσο του δυτικού, όσο του ανατολικού τμήματος της θόλου. Αντιστηρίχθηκε η στέψη της θόλου, με την τοποθέτηση ξύλινων δοκών σε επαφή με αφρώδες υπόστρωμα και κατακόρυφη υποστύλωση.

Έγιναν εργασίες αντιστήριξης και του δεύτερου διαφραγματικού τοίχου, το οποίο φέρει επιστύλιο και γείσο, με ξύλινο πλαίσιο και εγκάρσια στηρίγματα από μεταλλικές σωληνωτές δοκούς. Επιπλέον, αποκαλύφθηκαν οι συνθήκες έδρασης του επιστυλίου. Διαπιστώθηκε ότι η κατακόρυφη ρωγμή του επιστυλίου εκτείνεται σε όλο το ύψος του και είναι διαμπερής. 
Στον χώρο μπροστά από το επιστύλιο τοποθετήθηκε τριγωνικό μεταλλικό πλαίσιο, παράλληλα με την νότια πλευρά του. Το επιστύλιο αντιστηρίχθηκε με τέσσερα πλάγια στηρίγματα, τα οποία εδράζονται στο μεταλλικό πλαίσιο.
Το Σάββατο 6 Σεπτεμβρίου, η αφαίρεση του χώματος μπροστά από το επιστύλιο, επέτρεψε την σοβαρή ενίσχυση της υποστύλωσης του θραυσμένου τμήματος του, με κατακόρυφες σωληνωτές δοκούς, σε ξύλινη επαφή.

Με την αφαίρεση των αμμωδών χωμάτων, στο χώρο μπροστά από τον δεύτερο διαφραγματικό τοίχο, αποκαλύφθηκαν κάτω από το μαρμάρινο επιστύλιο, ανάμεσα στις, επίσης, μαρμάρινες παραστάδες, δύο εξαιρετικής τέχνης καρυάτιδες, από θασίτικο μάρμαρο συμφυείς με πεσσό, διατομής 0,20Χ0,60 μ.

Το πρόσωπο της δυτικής καρυάτιδας σώζεται σχεδόν ακέραιο, ενώ από την ανατολική λείπει.

Οι καρυάτιδες έχουν πλούσιους βοστρύχους, που καλύπτουν τους ώμους τους, φέρουν ενώτια, και φορούν χειριδωτό χιτώνα. 

Το δεξί χέρι της μιας και το αριστερό της άλλης ήταν προτεταμμένα, ώστε με την κίνηση τους να αποτρέπουν συμβολικά εκείνους οι οποίοι θα επιχειρούσαν την είσοδο στον τάφο και ήταν ένθετα. Ακολουθείται, δηλαδή, η ίδια τεχνική, όπως στις κεφαλές και στα φτερά των Σφιγγών. 

Οι μορφές, επί των οποίων σώζονται ίχνη κόκκινου και μπλε χρώματος, παραπέμπουν στον τύπο της Κόρης. 

Ανάμεσα στα αμμώδη χώματα βρέθηκαν θραύσματα των γλυπτών, όπως τμήμα παλάμης και μικρότερα θραύσματα από τα δάκτυλα τους. Η διάταξη της δεύτερης εισόδου με τις καρυάτιδες αποτελεί σημαντικό εύρημα, το οποίο συνηγορεί στην άποψη ότι πρόκειται για εξέχον μνημείο, ιδιαίτερης σπουδαιότητας.

Μπροστά από τις καρυάτιδες, και από το ύψος της μέσης τους και κάτω, αποκαλύπτεται τοίχος σφράγισης από πωρόλιθους σε όλο το πλάτος των 4,5μ. 

Πρόκειται για δεύτερο τοίχο σφράγισης που ακολουθεί την ίδια τεχνική, όπως και στην πρόσοψη του ταφικού μνημείου. Είναι ένα ακόμη χαρακτηριστικό της προσπάθειας των κατασκευαστών για την αποτροπή εισόδου στο μνημείο.

Mπροστά στη μεγαλύτερη αρχαιολογική ανακάλυψη όλων των εποχών !!!

Και τρίτος θάλαμος  φαίνεται πως υπάρχει στον τεράστιο τάφο της Αμφίπολης και αυτό πυροδότησε νέα σενάρια.

 Ότι είναι βασιλικός ο τάφος, αυτό πλέον δεν χωρεί καμιά αμφισβήτηση, δοθέντων των μέχρι στιγμής ευρημάτων αλλά και του μεγέθους του τάφου, μοναδικού σε ολόκληρη την Ελλάδα. 

Τώρα, με τον τρίτο νεκρικό θάλαμο, ενισχύεται το ενδεχόμενο να βρισκόμαστε μπροστά στη μεγαλύτερη αρχαιολογική ανακάλυψη όλων των εποχών. 

Ο Μέγας Αλέξανδρος, η Ρωξάνη και ο μικρός Αλέξανδρος, είναι πολύ πιθανό να «ξαναζωντανέψουν» μετά από 2.300 χρόνια και να πάρει έτσι την οριστική της απάντηση η γοργόνα που εναγωνίως ρωτά τους ταξιδιώτες: 

Ζει ο Βασιλιάς Αλέξανδρος;

Eξαιρετικά σημαντική αρχαιολογική ανασκαφή στην Αρχαία Αμφίπολη !!

Εκτενή ρεπορτάζ για την εξαιρετικά σημαντική αρχαιολογική ανασκαφή στην Αρχαία Αμφίπολη και την επίσκεψη του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στον χώρο φιλοξενούνται την Τετάρτη στα μέσα ενημέρωσης σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρώπη.

Με τίτλο «Ο Έλληνας πρωθυπουργός λέει 'εξαιρετικά σημαντικός τάφος' ανακαλύφθηκε στη βόρεια Ελλάδα» φιλοξενείται στις ηλεκτρονικές σελίδες αμερικανικών μέσων (ABC News, Fox News) σύντομο ρεπορτάζ του πρακτορείου Associated Press σχετικά με την επίσκεψη του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στον χώρο της σημαντικής αρχαιολογικής ανασκαφής στην Αρχαία Αμφίπολη, όπου εκτιμάται ότι έχει ανακαλυφθεί σημαντικός τάφος από την εποχή της βασιλείας του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Στο δημοσίευμα καταγράφεται η δήλωση του πρωθυπουργού ότι πρόκειται για ένα «εξαιρετικά σημαντικό εύρημα», το οποίο χρονολογείται μεταξύ του 325-300 π.Χ. καθώς και η περιγραφή από τον Αντώνη Σαμαρά ότι ένας φαρδύς δρόμος οδηγεί στον τάφο, του οποίου η είσοδος φυλάσσεται από δυο ολόγλυφες Σφίγγες και μένει να διαπιστωθεί ποιος είχε ταφεί εκεί.
Το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), από την πλευρά του κάνει λόγο σε άρθρο του για «Μυστήριο γύρω από την ανακάλυψη αρχαίου τάφου στην Ελλάδα».

Το κείμενο αναφέρεται στην ανακάλυψη του αρχαίου τάφου στην Αμφίπολη, αλλά και στις δηλώσεις του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά και της υπεύθυνης αρχαιολόγου Κ.Περιστέρη.

«Χτισμένη στις όχθες του ποταμού Στρυμόνα, περίπου 60 χιλιόμετρα από τις Σέρρες, η Αμφίπολη ήταν σημαντική πόλη του βασιλείου της αρχαίας Μακεδονίας υπό τον Αλέξανδρο. Η Περσίδα σύζυγος του Αλεξάνδρου και ο γιος του Αλέξανδρος, είχαν εξοριστεί στην Αμφίπολη όπου και δολοφονήθηκαν κατόπιν εντολής του διαδόχου του, βασιλιά Κάσσανδρου, περίπου το 310 π.Χ. Δεν υπήρχαν εισηγήσεις ότι ο τάφος θα μπορούσε να ανήκει στον ίδιο τον Αλέξανδρο που πέθανε στη Βαβυλώνα, το σημερινό Ιράκ, ωστόσο ειδικοί πιστεύουν ότι μπορεί να ανήκει σε κάποιο άλλο μέλος της βασιλικής οικογένειας» αναφέρει το AFP.

Τηλεγράφημα του Reuters και ρεπορτάζ της Washington Post, βασισμένο σε είδηση του Associated Press, αναφέρονται στον μακεδονικό τάφο που ανακάλυψε η αρχαιολογική σκαπάνη στην Αμφίπολη και στην επίσκεψη του πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά στον αρχαιολογικό χώρο.

Τα ρεπορτάζ κάνουν λόγο για σημαντική ανακάλυψη και εντυπωσιακά ευρήματα και παραθέτουν τις σχετικές δηλώσεις του κ. Σαμαρά.

Στις ανακαλύψεις της Αμφίπολης αναφέρεται σύντομο ρεπορτάζ και στην ηλεκτρονική έκδοση της Le Figaro.

Σε δημοσίευμα του Guardian αναφέρεται πως οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν έναν τεράστιο αρχαίο τάφο στην Αμφίπολη, ο οποίος έχει έρθει σταδιακά στο φως τα τελευταία δύο χρόνια, και σηματοδοτεί μια σημαντική αποκάλυψη από την πρώιμη ελληνιστική εποχή.

«Σύμφωνα με αξιωματούχο του υπουργείου Πολιτισμού, πρόκειται για τον μεγαλύτερο αρχαίο τάφο που έχει ανακαλυφθεί ποτέ στην Ελλάδα, ενώ υποστήριξε ότι δεν υπάρχει κάποιο στοιχείο που να μαρτυρά κάποια σύνδεση με τον Μέγα Αλέξανδρο. Οι αρχαιολόγοι άρχισαν τις ανασκαφές το 2012 και αναμένεται ότι θα καταφέρουν να φτάσουν στον τάφο στο τέλος του μήνα, ώστε να μπορέσουν να καταλάβουν ποιος ήταν θαμμένος εκεί» αναφέρει η εφημερίδα.

Με τη δήλωση του Έλληνα πρωθυπουργού περί εξαιρετικά σημαντικής ανακάλυψης στην Αμφίπολη, ξεκινά το ρεπορτάζ του BBC, στο οποίο «φιλοξενούνται» και οι αρχαιολόγοι της Μακεδονίας και κυρίως εκείνος της Βεργίνας, όπου το 1977, η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως τον τάφο του πατέρα του Αλεξάνδρου, Φιλίππου.

«Οι Έλληνες ελπίζουν ότι βρήκαν στην Αμφίπολη τον τάφο μέλους της οικογένειας του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο πρωθυπουργός Αντ.Σαμαράς επισκέφθηκε τον χώρο και έκανε λόγο για ένα εξαιρετικά σημαντικό εύρημα, αναφέρουν τα γερμανικά Focus, DPA και Suedeutche Zeitung.