«Αντίο» στο ρευστό λέει και η Δανία

Η πληρωμή μέσω τραπεζικών καρτών είναι ευρέως διαδεδομένη στη Δανία. Οι καταναλωτές δεν αγοράζουν με πιστωτικές κάρτες μόνο προϊόντα που κοστίζουν ακριβά. Τις χρησιμοποιούν ακόμα και για να αγοράσουν ένα χοτ ντογκ. 

Παρά το κρύο και τον κακό καιρό μια καντίνα με χοτ ντογκ στην παλιά πόλη της Κοπεγχάγης είναι γεμάτη κόσμο. Το ζεστό λουκάνικο με το αγγουράκι και τα κρεμμύδια είναι ιδιαίτερα αγαπητό στους τουρίστες. Ο Αντρέας Σινγκγκάρντ πουλάει εδώ και ένα χρόνο λουκάνικα στην παλιά πόλη και καταλαβαίνει αμέσως ποιος θα πληρώσει πώς. Οι τουρίστες πληρώνουν μετρητοίς ενώ οι Δανοί προτιμούν την πιστωτική κάρτα! 

Μια βόλτα στους μεγάλους δρόμους είναι ενδεικτική της κατάστασης που επικρατεί. Οι περισσότεροι περαστικοί κυκλοφορούν με την πιστωτική κάρτα στην τσέπη. Μια κοινωνία χωρίς ρευστό όμως εξυπηρετεί τις τράπεζες, δηλώνουν οι επικριτές αυτής της πρακτικής διότι με τον τρόπο αυτό μειώνουν τα έξοδά τους και κερδίζουν περισσότερα χρήματα. 

Τους περισσότερους Δανούς πάντως δεν φαίνεται να τους πειράζει καθόλου το ότι τράπεζες ξέρουν ανά πάσα στιγμή πότε αγόρασαν τι και πού. Για πολλούς, όπως για τον πλανόδιο πωλητή, η νέα κατάσταση στις καθημερινές συναλλαγές έχει πολλά πλεονεκτήματα. «Στο τέλος της μέρας ήταν προτιμότερο να μην έχει μαζί μου τόσο ρευστό. Ακόμα οι συναλλαγές μέσω τράπεζας είναι πιο ασφαλείς διότι μπορούν να κάνουν λιγότερα λάθη», λέει χαρακτηριστικά ο ίδιος. 

Πληρωμές και μέσω κινητού τηλεφώνου 

Τα μεγάλα καταστήματα έχουν υιοθετήσει εδώ και καιρό τις πληρωμές μέσω πιστωτικών καρτών. Ορισμένες αλυσίδες έχουν προχωρήσει μάλιστα ένα βήμα ακόμα παραπέρα. Η μεγάλη αλυσίδα καλλυντικών Matas, για παράδειγμα, πριν από μερικούς μήνες εισήγαγε τις πληρωμές μέσω κινητού τηλεφώνου. «Σκανάρουμε τον κωδικό του προϊόντος και επιβεβαιώνουμε το ποσό. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε. Θέλουμε να απαλλαγούμε από το ρευστό. Η χρήση των μετρητών, τα μέτρα ασφαλείας, όλα αυτά κοστίζουν. Και για το λόγο αυτό θέλουμε να εισαγάγουμε τις πληρωμές μέσω κινητών», αναφέρει εκπρόσωπος της Matas. 

Aπό την πλευρά τους οι δανοί καταναλωτές ανταποκρίνονται. Ήδη το ένα τρίτο πληρώνει μέσω της εφαρμογής MobilePay. Η εφαρμογή αυτή χησιμοποιείται περισσότερο ανάμεσα σε φίλους, οι οποίοι οφείλουν μεταξύ τους μικροποσά. Επίσης πολύ διαδεδομένη είναι η χρήση των καρτών ακόμα και στις υπαίθριες αγορές με παλιά αντικείμενα. 

Η νέα τάση πάντως δεν μπορεί πλέον να ανατραπεί. Πριν από 20 χρόνια οι δανοί πλήρωναν κατά 80% τοις μετρητοίς. Σήμερα είναι λιγότερο από 25%. Δανέζικα μαγαζιά τα οποία δεν πουλάνε τρόφιμα θα μπορούσαν σύντομα να πάρουν μια ειδική άδεια και να πουλάνε μόνο με κάρτα. Ακόμα και ο ιδιοκτήτης της καντίνας στην παλιά πόλη σκέφτεται νε καθιερώσει πλέον αποκλειστικά την πληρωμή μέσω κινητών. 

Κριστίνα Ρέντερ / Μαρία Ρηγούτσου

H Σουηδία γίνεται η πρώτη χώρα χωρίς μετρητά

 

Την ώρα που οι ηλεκτρονικές πληρωμές μόλις που αρχίζουν να παίρνουν τα πάνω τους στην Ελλάδα, η πρωτοπόρος Σουηδία ετοιμάζεται για το επόμενο, ιστορικό βήμα: τη σχεδόν πλήρη κατάργηση των μετρητών.

«Τα μετρητά παραμένουν σημαντικό μέσο πληρωμών στις αγορές πολλών χωρών, αυτό όμως δεν ισχύει πλέον στη Σουηδία. Η χρήση μετρητών είναι περιορισμένη και μειώνεται ταχύτατα» λέει ο Νίκλας Άρβιντσον του Βασιλικού Ινστιτούτου Τεχνολογίας KTH.

Σε μια χώρα όπου οι χρεωστικές κάρτες χρησιμοποιούνται ακόμα και για τα μικρότερα ποσά, τα μετρητά που βρίσκονται σε κυκλοφορία περιορίζονται σήμερα στις 80 δισεκατομμύρια σουηδικές κορώνες (περίπου 8 δισ. ευρώ), μια σημαντική μείωση σε σχέση με μόλις πριν από έξι χρόνια, όταν κυκλοφορούσαν στην αγορά 106 δισ. κορώνες.

«Από το ποσό αυτό, μόνο το 40 με 60 τοις εκατό βρίσκονται πραγματικά σε κυκλοφορία» έδειξε η μελέτη του KTH. Τα υπόλοιπα μετρητά βρίσκονται καταχωνιασμένα σε σπίτια ή τραπεζικές θυρίδες ή κυκλοφορούν στην παραοικονομία.

Πέρα από τις κάρτες και τις υπηρεσίες e-banking, ένα σημαντικό εργαλείο που επιταχύνει τη μεταμόρφωση της χώρας είναι το Swish, ένα app που αναπτύχθηκε από μεγάλες σουηδικές και δανέζικες τράπεζες και επιτρέπει άμεσες πληρωμές μεταξύ ιδιωτών και επαγγελματιών σε πραγματικό χρόνο.

Το Swish έφερε επανάσταση στον τραπεζικό τομέα της Σουηδίας, ο οποίος εξάλλου πρωτοπορεί στην αξιοποίηση των Τεχνολογιών Πληροφορίας, λέει ο Άρβιντσον.  «Η επιτυχία εξαρτάται επίσης από τη σουηδική παράδοση της υιοθέτησης υπηρεσιών ηλεκτρονικών πληρωμών» προσθέτει.

Εκτός του ότι μειώνουν τα κόστη και απλοποιούν τις πληρωμές, οι ψηφιακές συναλλαγές προσφέρουν επίσης διαφάνεια. Ήδη, αρκετά υποκαταστήματα τραπεζών έχουν ψηφιοποιηθεί πλήρως και απλά δεν δέχονται μετρητά.

«Στα καταστήματα που δέχονται χαρτονομίσματα και κέρματα, ο πελάτης πρέπει να εξηγεί από πού προέρχονται τα μετρητά, σύμφωνα με τους κανονισμούς για το ξέπλυμα μαύρου χρήματος και τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας» αναφέρει ο Άρβιντσον. Το προσωπικό των τραπεζών είναι εξάλλου υποχρεωμένο να ειδοποιεί την αστυνομία σε περίπτωση ύποπτων συναλλαγών.

Η μελέτη του KTH αναγνωρίζει πάντως ότι η μεταμόρφωση της Σουηδίας σε χώρα χωρίς μετρητά αποτελεί πρόκληση για όσους δεν είναι εξοικειωμένοι με τις νέες τεχνολογίες -κυρίως ηλικιωμένους που ζουν στην επαρχία. Άλλες κοινωνικές ομάδες που θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν προβλήματα είναι οι άστεγοι και οι παράτυποι μετανάστες: σε μια κοινωνία χωρίς μετρητά, θα βρίσκονται ακόμα περισσότερο στο έλεος της κυβέρνησης για την επιβίωσή τους.

Το μέλλον θα δείξει αν η ιδέα του Swish θα επεκταθεί πέρα από τη Σουηδία. Όπως το θέτει ο Άρβιντσον, «το Swish είναι καταπληκτική ιδέα, όμως η υιοθέτησή του σε διεθνές επίπεδο θα αποτελούσε πρόκληση, κυρίως επειδή απαιτείται χρόνος για να αλλάξουν από τη βάση τους τα τραπεζικά συστήματα άλλων χωρών».

«Δεν είναι όμως αδύνατο να συμβεί στο εξωτερικό μια τραπεζική επανάσταση βασισμένη στο Swish».

Επιμέλεια: Βαγγέλης Πρατικάκης

Newsroom ΔΟΛ