Μπορούν τα όνειρα να προβλέψουν το μέλλον;

Όταν κάποιος αφυπνιστεί στο στάδιο ΡΕΜ, είναι πολύ πιθανό να αναφέρει ότι έβλεπε ένα όνειρο. Φαίνεται ότι κατά τη διάρκεια αυτού του σταδίου του ύπνου, ταξινομούνται οι εμπειρίες του προηγουμένου διαστήματος εγρήγορσης. Δηλαδή όλες οι εμπειρίες της ημέρας, φαίνεται ότι κρατούνται σε μια προσωρινή μνήμη. Αυτή κάποια στιγμή γεμίζει και δεν μπορεί να επεξεργαστεί άλλες νέες πληροφορίες.

Από τον καθηγητή Ψυχιατρικής Παύλο Σακκά.

Ανάλογα μπορούμε να φανταστούμε, ότι τα δεδομένα που συλλέγει ο υπολογιστής μας, αποθηκεύονται πρόχειρα στην «επιφάνεια εργασίας». Κάποια στιγμή η επιφάνεια εργασίας γεμίζει και πλέον δεν μπορούν άλλα δεδομένα να αποθηκευθούν και να επεξεργαστούν. Πρέπει τα δεδομένα που συλ-λέξαμε να πάνε στα αρχεία, στους διαφόρους φακέλους που έχουμε στη μακροχρόνια μνήμη μας, για να μείνει χώρος κενός στην επιφάνεια εργασίας ώστε να μπορέσουν να έρθουν νέα δεδομένα.

Όταν λοιπόν η επιφάνεια εργασίας γεμίσει, ο εγκέφαλος νυστάζει και οδηγείται στον ύπνο. Κατά τη διάρκεια λοιπόν του ύπνου RΕΜ, φαίνεται ότι ανοίγουν οι φάκελοι των «αποθηκών» μακροχρόνιας μνήμης και αποθηκεύονται οι πληροφορίες, που συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Το χρονικό διάστημα της ενεργητικής αυτής διαδικασίας, αποθήκευσης και ταξινόμησης, μνήμες του παρελθόντος αναδύονται, συνδυάζονται με τις πρόσφατες εμπειρίες και επαναταξινομούνται. Όταν αφυπνιστεί επομένως ο άνθρωπος, μπορεί να θυμάται κομμάτια εμπειριών και εικόνων του πρόσφατου, αλλά και του απώτερου παρελθόντος. Κομμάτια που συνήθως έχουν σχέση με τις εμπειρίες της προηγουμένης ημέρας. Έτσι αν την προηγούμενη ημέρα, μας απασχολούσε ένα συγκεκριμένο θέμα, στον ύπνο RΕΜ, θα επεξεργαστούμε ανάλογες εμπειρίες του παρελθόντος, άγχη και φοβίες που σχετίζονται με αυτές τις εμπειρίες, καθώς και προτάσεις λύσεων που έχουμε στη μνήμη μας.

Δεν έρχεται λοιπόν στον ύπνο μου κάποιος ακάλεστος. Προφανώς εγώ, την προηγούμενη ημέρα τον είχα σκεφτεί και έτσι το βράδυ στον ύπνο μου, έπρεπε αυτή η παράσταση να ταξινομηθεί. Αυτός ήταν ο λόγος που τον «είδα» στα όνειρά μου. Γι' αυτόν και μόνο τον λόγο τα όνειρα έχουν αξία. Γιατί «προδίδουν» τις σκέψεις της προηγούμενης, δηλαδή προδίδουν τις αγωνίες και τις επιδιώξεις μας. Ακόμα και εκείνες που δεν θέλουμε να ομολογήσουμε, ούτε στον ίδιο μας τον εαυτό. Ακόμα και αυτές δηλαδή, που προσπαθούμε να θάψουμε, γιατί είναι ανεπίτρεπτες και μας αναστατώνουν.

Στο όνειρο εμφανίζονται εικόνες ασύνδετες, οι οποίες όμως συνήθως έχουν κάποια σύνδεση με τις εμπειρίες, αλλά και τις σκέψεις που έχουμε κάνει την προηγούμενη ημέρα. Μέσα από αυτές τις ασύνδετες εικόνες, πολλοί προσπαθούν να εκμαιεύσουν πληροφορίες για το μέλλον. Και είναι αναμενόμενο, αφού οι εικόνες που εμφανίζονται στα όνειρά μας έχουν σχέση με ό,τι μας απασχολεί. Όμως όπως γίνεται αντιληπτό, τα όνειρα δεν έχουν καμία προβλεπτική ικανότητα. Απλώς μέσα σε αυτήν την ελλειπτική, τυχαία και ασύνδετη παράθεση εικόνων, προβάλουμε ό,τι θα θέλαμε να ακούσουμε για το μέλλον μας.

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα στο βιβλίο "Η Ψυχιατρική Αλλιώς" που κυκοφορεί από τις ιτρικές εκδόσεις ΒΗΤΑ. Ευχαριστούμε τις εκδόσεις και τον κύριο Σακκά για την ευγενική παραχώρηση του υλικού.

Αλήθειες για τα όνειρα

Τα όνειρα είναι μια από τις πιο μυστηριώδης αλλά και ενδιαφέρουσες εμπειρίες στη ζωή μας.

Κατά τη ρωμαϊκή εποχή κάποια όνειρα υποβάλλονταν στην Ρωμαϊκή Σύγκλητο για ανάλυση και την ερμηνεία τους. Τα όνειρα τότε θεωρούνταν ως μηνύματα από τους θεούς. Άνθρωποι που ερμήνευαν όνειρα συνόδευαν  ακόμα και στρατιωτικούς ηγέτες σε μάχες και εκστρατείες!

Είναι επίσης γνωστό ότι πολλοί καλλιτέχνες έχουν λάβει τις δημιουργικές ιδέες τους από τα όνειρά τους.

Αλλά τι πραγματικά γνωρίζουμε για τα όνειρα σήμερα;

1. Ξεχνάτε το 90% των ονείρων σας

Μέσα σε 5 λεπτά μετά το ξύπνημα σας το ήμισυ των ονείρων σας έχει ξεχαστεί. Μέσα σε 10 λεπτά έχετε ξεχάσει το 90%

2. Και οι τυφλοί ονειρεύονται

Οι άνθρωποι που τυφλώθηκαν μετά τη γέννηση τους μπορούν να δουν εικόνες στα όνειρά τους. Οι άνθρωποι που γεννιούνται τυφλοί δεν βλέπουν εικόνες, αλλά έχουν όνειρα εξίσου έντονα στα οποία συμμετέχουν άλλες αισθήσεις τους. Ήχος, οσμή, αφή και συναίσθημα.

3. Όλοι ονειρεύονται

Κάθε άνθρωπος ονειρεύεται (εκτός από περιπτώσεις ακραίων ψυχολογικών διαταραχών). Αν νομίζετε ότι δεν ονειρεύεστε μάλλον ξεχνάτε τα όνειρά σας.

4. Στα όνειρά μας βλέπουμε μόνο πρόσωπα τα οποία ήδη γνωρίζουμε

Το μυαλό μας δεν μπορεί να ανακαλύψει καινούργια πρόσωπα. Στα όνειρά μας βλέπουμε πραγματικά πρόσωπα, πραγματικών ανθρώπων που έχουμε δει κατά τη διάρκεια της ζωής μας, αλλά δεν τα γνωρίζουμε ή δεν τα θυμόμαστε. Όλοι μας έχουμε δει εκατοντάδες χιλιάδες πρόσωπα σε ολόκληρη τη ζωή μας, έτσι έχουμε μια ατελείωτη προσφορά των χαρακτήρων τον εγκέφαλό μας να αξιοποιήσει κατά τα όνειρά μας.

5. Δεν βλέπουν όλοι όνειρα με Χρώματα

Ένα 12% των ατόμων με μειωμένη όραση ονειρεύεται αποκλειστικά σε μαύρο και άσπρο. Το υπόλοιπο 88% βλέπει έγχρωμα όνειρα. Οι μελέτες από το 1915 μέχρι το 1950 υποστήριξαν ότι η πλειονότητα των ονείρων ήταν σε μαύρο και άσπρο, αλλά τα αποτελέσματα αυτά άρχισαν να αλλάζουν στη δεκαετία του 1960. Σήμερα, μόνο το 4,4% των ονείρων ανθρώπων κάτω των 25 ετών είναι σε μαύρο και άσπρο.

6. Τα όνειρα είναι συμβολικά

Αν ονειρευτείτε κάποιο συγκεκριμένο θέμα, δεν είναι απαραίτητο ότι το όνειρο στην πραγματικότητα αναφέρεται σε αυτό. Τα όνειρα μιλούν με μια βαθιά συμβολική γλώσσα. Όποιο και αν είναι το θέμα του ονείρου σας μην προσπαθήσετε να το ερμηνεύσετε επιφανειακά.

7. Συναισθήματα

Το πιο κοινό συναίσθημα που νιώθουμε κατά την διάρκεια ενός ονείρου ή  αφού ξυπνήσουμε είναι το άγχος. Γενικά τα αρνητικά συναισθήματα είναι πιο συχνά από ότι τα θετικά.

8. Μπορείτε να δείτε από τέσσερα έως επτά όνειρα σε μια νύχτα.

Κατά μέσο όρο, μπορείτε να ονειρευτείτε οπουδήποτε και αν κοιμηθείτε από μία έως δύο ώρες κάθε βράδυ.

9. Και τα ζώα βλέπουν όνειρα

Οι μελέτες που έχουν γίνει σε πολλά και διαφορετικά ζώα, δείχνουν όλες τα ίδια εγκεφαλικά κύματα κατά τη διάρκεια του ύπνου με τους ανθρώπους. Παρατηρείστε ένα σκυλί που κοιμάται. Τα πόδια του κινούνται σαν να τρέχουν και βγάζει ήχους σαν να κυνηγάει κάτι στο όνειρο του.

10. Παράλυση σώματος

Ο ύπνος REM (Rapid Eye Movement) γνωστός και ως ύπνος γρήγορων κινήσεων των ματιών είναι το πέμπτο στάδιο του ύπνου και χαρακτηρίζεται από γρήγορες κινήσεις των ματιών, από εγκεφαλικά κύματα που δείχνουν ενεργοποιημένα και μοιάζουν με πολύ ελαφρύ ύπνο ή με την εγρήγορση, αλλά και από βαθιά χαλάρωση των μυών, παρόμοια με αυτή στο βαθύ ύπνο.

Ο ύπνος REM στους ενήλικες συνήθως καταλαμβάνει το 20% με 25% του συνολικού ύπνου και διαρκεί για 90-120 λεπτά. Κατά τη διάρκεια ενός φυσιολογικού ύπνου, συνήθως βιώνουμε 4 με 5 περιόδους ύπνου REM, όσο προχωρά η νύκτα τόσο αυξάνεται και η περίοδος των σταδίων REM και μειώνεται ο βαθύς ύπνος.

Κατά τη διάρκεια του ύπνου REM το σώμα είναι παράλυτο από ένα μηχανισμό στον εγκέφαλο, προκειμένου να αποφευχθούν οι κινήσεις που εμφανίζονται στο όνειρο και προκαλούν το σώμα σας να κινηθεί. Ωστόσο, είναι πιθανό ο μηχανισμός αυτός να ενεργοποιηθεί πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά από φυσιολογικό ύπνο, ενώ ο εγκέφαλος ξυπνάει.

11. Ενσωμάτωση ονείρων

Το μυαλό μας απορροφά τα εξωτερικά ερεθίσματα που βομβαρδίζουν τις  αισθήσεις μας όταν είμαστε κοιμισμένοι και τα ενσωματώνει στα όνειρα μας. Για παράδειγμα, μπορεί να ονειρεύεστε ότι είστε σε μια συναυλία, ενώ ο αδελφός σας παίζει κιθάρα κατά τη διάρκεια του ύπνου σας.

12. Άνδρες και γυναίκες ονειρεύονται διαφορετικά

Οι άνδρες έχουν την τάση να ονειρεύονται περισσότερο άλλους άνδρες. Περίπου το 70% από τους χαρακτήρες στο όνειρο ενός άντρα είναι άλλα άτομα του ίδιου φύλλου. Από την άλλη πλευρά, το όνειρο κάθε γυναίκας περιέχει σχεδόν ίσο αριθμό ανδρών και γυναικών. Εκτός από αυτό, οι άνδρες έχουν γενικά πιο επιθετικά συναισθήματα στα όνειρά τους από τις γυναίκες.

13. Όνειρα που προβλέπουν το μέλλον

Αποτελέσματα διαφόρων ερευνών σε μεγάλα σύνολα πληθυσμού δείχνουν ότι μεταξύ του 18% και του 38% των ανθρώπων έχουν βιώσει τουλάχιστον ένα όνειρο που προέβλεπε το μέλλον. Από αυτούς το 70% έχει βιώσει εμπειρία déjà vu. Το ποσοστό των ατόμων που πιστεύουν ότι τα όνειρα μπορούν να μας προετοιμάσουν για το μέλλον είναι ακόμη μεγαλύτερο, από 63% σε 98%.

14. Αν ροχαλίζετε τότε δεν μπορείτε να ονειρευτείτε.

Το γεγονός αυτό αναφέρεται σε πολλές πηγές αλλά ας είμαστε λίγο καχύποπτοι αν πραγματικά είναι αληθινό μιας και δεν υπάρχει κανένα επιστημονικό στοιχείο που να το υποστηρίζει.

15. Μπορείτε να έρθετε σε οργασμό στο όνειρό σας

Δεν χρειάζεται οπωσδήποτε να είστε ξύπνιοι για να βιώσετε ένα καταπληκτικό οργασμό. Μπορείτε να ζήσετε την εμπειρία και την ώρα του ύπνου ενώ ονειρεύεστε.

Περισσότερο από το 40% των γυναικών είπε πως έχει ξυπνήσει μες στη νύχτα, επειδή είχε οργασμό που προέκυψε χωρίς καμία σωματική διέγερση, σύμφωνα με έρευνα που έγινε σε περισσότερες από δύο χιλιάδες εξακόσιες γυναίκες.Οι αιτίες του νυκτερινού οργασμού και της πιθανής εκσπερμάτισης δεν έχουν διευκρινισθεί απολύτως. Ίσως να οφείλονται στη μη εκτόνωση της σεξουαλικής δραστηριότητας ή σε σεξουαλικές επιθυμίες που κατά την διάρκεια της ημέρας κάποιος μπορεί να μη θέλει ή να μη μπορεί να ολοκληρώσει.

Γιατί δεν θυμόμαστε όλα τα όνειρα;

Αυτό συμβαίνει γιατί ο μηχανισμός του εγκεφάλου που ελέγχει το αν θυμόμαστε ή ξεχνάμε, περιπλέκεται... κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτό υποστηρίζουν ο Luigi De Genaro καθηγητής του πανεπιστημίου της Ρώμης, και η ομάδα του, οι οποίοι χρησιμοποίησαν ένα ηλεκτροεγκεφαλογράφημα για να παρακολουθήσουν την εγκεφαλική δραστηριότητα των μαθητών καθώς κοιμόντουσαν.

Η ομάδα που παρακολουθήθηκε αποτελούνταν από 65 μαθητές : 30, που συνήθως ξυπνούν όταν βρίσκονται σε κατάσταση REM (τη στιγμή που τα μάτια βρίσκονται σε ταχεία κίνηση), και 35 οι οποίοι ξυπνούν συνήθως μετά το 2ο στάδιο του ύπνου και όχι κατά τη διάρκεια του REM. Περίπου τα δύο τρίτα των δύο ομάδων θυμήθηκαν τα όνειρα που είδαν.

Εκείνοι που ξύπνησαν κατά τη διάρκεια του ύπνου REM και θυμήθηκαν τα όνειρά τους είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν μία ταλάντωση στον εγκέφαλο τύπου EEG με την ονομασία Theta. Η ταλάντωση αυτή εμφανίζεται στις περιοχές του προμετωπιαίου φλοιού και εμφανίζεται όταν προσπαθούμε να σκεφτούμε. Αυτό το είδος των ταλαντώσεων είναι ακριβώς το ίδιο με αυτές που μας βοηθούν να ανακαλέσουμε τη μνήμη μας όταν είμαστε ξύπνιοι.

Αυτοί που δεν ξυπνούσαν κατά τη διάρκεια του REM ύπνου αλλά κατά τη διάρκεια του 2ου σταδίου του ύπνου και μπόρεσαν να θυμηθούν τα όνειρά τους παρουσίασαν ταλαντώσεις τύπου Alpha στον προμετωπιαίου λοβό - οι ταλαντώσεις αυτές εμφανίζονται όταν βλέπουμε ή νιώθουμε κάτι που μας διεγείρει συναισθηματικά όταν είμαστε ξύπνιοι.

Συμπερασματικά λοιπόν ο De Genaro τονίζει ότι όταν κοιμόμαστε ενεργοποιούνται τμήματα του εγκεφάλου που χρησιμοποιούμε και όταν είμαστε ξύπνιοι. Αυτό όμως που παρατηρήθηκε ήταν ότι όταν ενεργοποιούνταν το τμήμα του εγκεφάλου που αφορά τον συναισθηματικό τομέα τότε οι μαθητές ήταν σε θέση να θυμηθούν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια τα όνειρά τους.
http://24wro.blogspot.com

Όνειρα

Αν ρωτούσατε 10 ανθρώπους σχετικά με τη φύση των ονείρων, πιθανότατα θα παίρνατε 10 διαφορετικές απαντήσεις. Κι αυτό, επειδή οι επιστήμονες ακόμα προσπαθούν να λύσουν το μυστήριο.


 Μία πιθανότητα: τα όνειρα ασκούν το νου ενεργοποιώντας συνάψεις μεταξύ νευρικών κυττάρων. 
Άλλη θεωρία είναι ότι οι άνθρωποι ονειρεύονται για στόχους και αισθήματα που δεν πραγματώθηκαν κατά τη διάρκεια της ημέρας και η διαδικασία των ονείρων βοηθάει στη στερεοποίηση των σκέψεων και των αναμνήσεων.

Γενικά, οι επιστήμονες συμφωνούν ότι ονειρευόμαστε κυρίως κατά τη διάρκεια του βαθύτερου σταδίου του ύπνου, του ονομαζόμενου ύπνου REM (REM: Rapid Eye Movement γρήγορη κίνηση των ματιών), αν και συμβαίνει να βλέπουμε όνειρα και στα υπόλοιπα στάδια του ύπνου.