Τα ρομπότ επελαύνουν... βραδέως στους εργασιακούς χώρους

  Αθήνα

Τα ρομπότ έρχονται πράγματι, όμως ο ρυθμός της αυτοματοποίησης και η αναπόφευκτη απώλεια θέσεων εργασίας θα συμβεί με πιο σταδιακό ρυθμό απ' ό,τι φοβούνται αρκετοί αναλυτές.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της νέας έκθεσης του Παγκόσμιου Ινστιτούτου MaKinsey, η οποία επισημαίνει ότι η διείσδυση της τεχνητής νοημοσύνης και των ρομπότ δεν εξαρτάται μόνο από το τι είναι τεχνολογικά εφικτό, αλλά επίσης από αρκετούς ακόμη παράγοντες, όπως οι οικονομικές συνθήκες, οι αγορές εργασίας, οι ρυθμιστικοί - θεσμικοί περιορισμοί και οι απόψεις της κοινωνίας.

Η έκθεση του ερευνητικού ινστιτούτου της εταιρείας συμβούλων McKinsey αναλύει τις δυνητικές επιπτώσεις της αυτοματοποίησης ανά δραστηριότητα, με το σκεπτικό ότι συχνότερα είναι πιθανό να αυτοματοποιηθούν όχι ολόκληρες θέσεις εργασίας, αλλά επιμέρους καθήκοντα εργαζόμενων, ακόμη και διευθυντικών στελεχών.

Συμπεραίνει ότι όντως πολλές εργασίες είναι δυνατό πλέον να γίνονται από μηχανές και ότι τα περισσότερα επαγγέλματα είναι πια ώριμα να δεχθούν την επίπτωση της τεχνητής νοημοσύνης και της αυτοματοποίησης.

Όμως, βραχυπρόθεσμα, οι περισσότερες θέσεις εργασίας απλώς θα μεταμορφωθούν και δεν θα εξαφανισθούν. Στο 60% των εργαζομένων, περίπου το ένα τρίτο των καθηκόντων τους είναι δυνατό να αυτοματοποιηθεί. Όμως μόνο το 5% των θέσεων εργασίας (μία στις 20) μπορούν να αυτοματοποιηθούν πλήρως στο επόμενο διάστημα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της McKinsey, σήμερα σχεδόν ο μισός χρόνος εργασίας (49%) μπορεί να αυτοματοποιηθεί, είτε με τεχνολογίες που βρίσκονται ήδη στην αγορά είτε με όσες αναπτύσσονται σε εργαστήρια και θα είναι διαθέσιμες σύντομα.

Αυτές οι αυτοματοποιήσιμες εργασίες αντιστοιχούν σε 1,1 δισεκατομμύριο εργαζομένους παγκοσμίως και «μεταφράζονται» σε συνολικούς μισθούς ύψους 15,8 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

«Η αυτοματοποίηση θα πάρει δεκαετίες», τόνισε ο διευθυντής του Ινστιτούτου McKinsey Τζέημς Μανίικα, σύμφωνα με τους New York Times και τους Financial Times.

Η έκθεση εξετάζει διάφορα σενάρια και εκτιμά ότι οι μισές σημερινές εργασίες θα μπορούσαν να αυτοματοποιηθούν έως το 2055, δηλαδή σε περίπου 40 χρόνια. Λόγω των αναπόφευκτων αβεβαιοτήτων όμως για τον ρυθμό της αυτοματοποίησης, αυτή η κατά το ήμισυ αυτοματοποίηση θα μπορούσε να συμβεί 20 χρόνια νωρίτερα (2035) ή 20 χρόνια αργότερα (2075).

Η επίπτωση των ρομπότ, της αυτοματοποίησης και γενικότερα της τεχνητής νοημοσύνης πάνω στην απασχόληση είναι θέμα χρόνιας διαμάχης ανάμεσα στους οικονομολόγους και τους ειδικούς της τεχνολογίας. Χονδρικά, είναι χωρισμένοι στο «αισιόδοξο» και στο «απαισιόδοξο» στρατόπεδο, ανάλογα με το πόσο σοβαρές και άμεσες θεωρούν ότι θα είναι οι επιπτώσεις για την αγορά εργασίας και την ανεργία.

Μια μελέτη από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης το 2013 είχε κάνει τη δυσοίωνη εκτίμηση ότι σχεδόν οι μισές θέσεις εργασίας (47%) κινδυνεύουν να χαθούν λόγω αυτοματοποίησης. Αντίθετα, μια άλλη έρευνα του ΟΟΣΑ το 2016 κατέβαζε στο 9% κατά μέσο όρο το ποσοστό των θέσεων εργασίας που θα μπορούσαν να αυτοματοποιηθούν στα 21 κράτη - μέλη.

Ήδη από τον μεσοπόλεμο ο διάσημος Βρετανός οικονομολόγος Τζον Μέιναρντ Κέινς προειδοποιούσε για τη «νέα ασθένεια» της τεχνολογικής ανεργίας. Σήμερα οι ραγδαίες πρόοδοι στην τεχνητή νοημοσύνη και στη ρομποτική έχουν αναζωπυρώσει τους σχετικούς φόβους.

Η απειλή πλέον δεν αφορά μόνο βιομηχανικούς εργάτες ή ανειδίκευτους εργαζόμενους, αλλά κάθε είδους επαγγελματίες, από δικηγόρους έως δημοσιογράφους.

Το «κλειδί», σύμφωνα με τη McKinsey, είναι η τεχνολογία της φυσικής επεξεργασίας της γλώσσας, δηλαδή το λογισμικό που μπορεί να διαβάσει και να αναλύσει κείμενα ή ομιλίες. Όσο ταχύτερα αναπτύσσεται η σχετική τεχνολογία τόσο ανοίγει η πόρτα για να αυτοματοποιηθούν περισσότερες θέσεις εργασίας.

Οι ερευνητές της McKinsey θεωρούν ότι η αυτοματοποίηση δεν θα πέσει σαν τσουνάμι πάνω στην ανθρωπότητα, αλλά θα υπάρξει χρόνος για να προσαρμοστεί ο κόσμος, σε ένα βαθμό τουλάχιστον.

Από την άλλη, εκτιμούν ότι η αυτοματοποίηση θα τονώσει την παραγωγικότητα και άρα την ανάπτυξη της οικονομίας, που σήμερα είναι μάλλον αναιμική στις περισσότερες χώρες.

Αυτό, λένε, θα αποτελέσει αντίβαρο και στις δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις, που οδηγούν σε σταδιακή γήρανση των χωρών, άρα και σε πτώση της παραγωγικότητας. Εκτιμούν ότι δουλεύοντας δίπλα - δίπλα οι άνθρωποι και τα ρομπότ, μπορούν να αυξήσουν την παγκόσμια παραγωγικότητα έως κατά 0,8%.

Η έκθεση όμως δεν δίνει απάντηση στο πιεστικό ερώτημα: πόσο εύκολο θα είναι να βρει δουλειά ο εργαζόμενος του οποίου η θέση εργασίας θα αυτοματοποιηθεί; Λίγο πριν ο επερχόμενος Ντόναλντ Τραμπ εξαγγείλει προ ημερών ότι θα γίνει «ο μεγαλύτερος παραγωγός θέσεων εργασίας που δημιούργησε ποτέ ο Θεός», ο απερχόμενος πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα προειδοποίησε ότι «η ασταμάτητη εξέλιξη της αυτοματοποίησης θα καταστήσει περιττές πολλές θέσεις εργασίας».

Το μέλλον θα δείξει ποιος θα δικαιωθεί. Ο ρυθμός της αυτοματοποίησης θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από το πόσο εύκολη θα αποδειχθεί στην πράξη η αντικατάσταση των ανθρώπων με μηχανές και από το πόσες πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις θα υπάρξουν στην πορεία. Όσο πιο πολύ «βαραίνει» το πολιτικό κλίμα τόσο λιγότερο ανέφελη θα είναι η - έστω και σταδιακή - αυτοματοποίηση.

Newsroom ΔΟΛ, με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το πρώτο ρομπότ στην ιστορία της ανθρωπότητας

Κατασκευάστηκε από τον αρχαίο έλληνα μαθηματικό Αρχύτα

Στις μέρες μας όλοι καταλαβαίνουμε τι πάει να πει η λέξη «ρομπότ» και έχουμε μια εικόνα για το πώς μπορεί να μοιάζει και τι μπορεί να κάνει, είτε επηρεαζόμενοι από τις ταινίες επιστημονικής φαντασίας, είτε μαθαίνονται νέα που σχετίζονται με τις τεχνολογικές εξελίξεις.

Τι είναι τα ρομπότ

Ένα ρομπότ είναι μια μηχανική συσκευή η οποία μπορεί να υποκαθιστά τον άνθρωπο σε διάφορες εργασίες. Μπορεί να δράσει κάτω από τον απευθείας έλεγχο ενός ανθρώπου ή αυτόνομα κάτω από τον έλεγχο ενός προγραμματισμένου υπολογιστή.

Τα ρομπότ μπορούν να χρησιμοποιηθούν ώστε να κάνουν εργασίες οι οποίες, είτε είναι δύσκολες ή επικίνδυνες, για να γίνουν απευθείας από έναν άνθρωπο. Σε άλλες περιπτώσεις, χρησιμοποιούνται για να εκτελέσουν εργασίες ταχύτερα ή φθηνότερα απ’ ότι ο άνθρωπος. Έτσι, μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην αυτόματη παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων κάποιου προϊόντος και με χαμηλότερο κόστος.

Η λέξη ρομπότ προέρχεται από το σλαβικό robota που σημαίνει εργασία. Καθιερώθηκε ως όρος με την σημερινή του έννοια το 1920 από τον τσέχο θεατρικό συγγραφέα Karel Čapek στο έργο του «R.U.R.» (Rossum’s Universal Robots), όπου σατιρίζει την εξάρτηση της κοινωνίας από τους μηχανικούς εργάτες (ρομπότ) της τεχνολογικής εξέλιξης και οι οποίοι τελικά εξοντώνουν τους δημιουργούς τους, αναφέρει η Wikipedia.

Πότε όμως δημιουργήθηκε το πρώτο ρομπότ;

Το πρώτο γνωστό ρομπότ στην ιστορία της ανθρωπότητας κατασκευάστηκε περίπου στο 400-350 π.Χ. από τον αρχαίο έλληνα μαθηματικό Αρχύτα και ήταν ένα ατμοκίνητο περιστέρι.

Ο Αρχύτας είναι γνωστός ως ο «πατέρας της μηχανολογίας».

Κατασκεύασε το πουλί-ρομπότ από ξύλο και χρησιμοποίησε ατμό για να τροφοδοτήσει τις κινήσεις του. Κατάφερε να το κάνει να πετάξει για περίπου 200 μέτρα, προτού ξεμείνει από ατμό.

Δεν ήταν μόνο το πρώτο γνωστό ρομπότ, αλλά και μία από τις πρώτες καταγεγραμμένες φορές στην ιστορία, που ένας επιστήμονας μελετούσε τον τρόπο με τον οποίο πετούν τα πουλιά.

Ο Αρχύτας ήταν διάσημος φιλόσοφος, μαθηματικός, αστρονόμος, διοικητής, πολιτικός και στρατηγός.

Ανάμεσα στα πολλά επιτεύγματά του περιλαμβάνονται τα εξής: ήταν ο πρώτος που εφάρμοσε μαθηματικές αρχές στη μηχανική (αυτό που σήμερα είναι γνωστό ως μηχανολογία).

Επίσης, εξελέγη επί επτά συνεχόμενα χρόνια Στρατηγός, παρότι ο νόμος απαγόρευε σε όλους να πάρουν τη θέση αυτή για δεύτερη φορά. Όμως, καθώς δεν είχε χάσει ποτέ του καμία μάχη, οι συμπολίτες του αποφάσισαν να συνεχίσουν να το εκλέγουν ως κυβερνήτη της πόλης-κράτους τους, γράφει ο Daven Hiskey στο Today I Found Out.

Οι μαθηματικές εργασίες του επηρεάστηκαν βαθιά από τον Πλάτωνα και τον Ευκλείδη, μεταξύ άλλων.

Ο ίδιος έλυσε το πρόβλημα του «διπλασιασμού του κύβου», που είχε προτείνει ο Ιπποκράτης της Χίου, γνωστό και ως Δήλιο πρόβλημα που είναι ένα από τα τρία άλυτα γεωμετρικά προβλήματα με κανόνα και διαβήτη.

Ακόμη, έκανε μεγάλες προόδους στη θεωρία της μουσικής, χρησιμοποιώντας μαθηματικά για να καθορίσει διαστήματα τόνων στην εναρμονική κλίμακα εκτός από τα ήδη γνωστά στη χρωματική και διατονική. Και εκτός από αυτό έδειξε ότι ο τόνος ενός έγχορδου μουσικού οργάνου σχετίζεται με το δονούμενο αέρα.

Η μοίρα όμως δεν επεφύλασσε καλό τέλος για το μεγάλο διανοητή της ελληνικής αρχαιότητας.

Ο Αρχύτας πέθανε από πνιγμό σε ένα ναυάγιο, ενώ η σορός του ξεβράστηκε σε μια ακτή.

Ρομπότ δείχνουν πώς τα μυρμήγκια βρίσκουν το δρόμο τους

Ουάσινγκτον

Τελικά τα μυρμήγκια δεν χρειάζονται μεγάλη εξυπνάδα για να βρίσκουν τη συντομότερη διαδρομή μέχρι τη μυρμηγκοφωλιά: Μικρά ρομπότ που προγραμματίστηκαν με τρεις απλές εντολές μπορούν να μιμούνται με ακρίβεια την κυκλοφορία στις λεωφόρους των κοινωνικών εντόμων.

Καθένα από τα τροχοφόρα ρομποτάκια «είναι αρκετά χαζό» σχολιάζει ο Σάιμον Γκάρνιερ, επικεφαλής της μελέτης στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας του Νιου Τζέρσεϊ στις ΗΠΑ.

«Αν βρισκόταν μόνο του, καθένα από τα ρομπότ θα κινούνταν σε τυχαίες διαδρομές και θα χάνονταν [...] Όταν όμως βρίσκονται πολλά μαζί μπορούν να συνεργάζονται και να επικοινωνούν» συνεχίζει.

Τα κυβικά ρομπότ, τα οποία χρησιμοποιούν εξαρτήματα από ρολόγια χειρός ως κινητήρες, προγραμματίστηκαν να εκτελούν τρεις απλές λειτουργίες: να κινούνται προς μια τυχαία, να αποφεύγουν τυχόν εμπόδια, και να ακολουθούν τα ίχνη που άφηναν πίσω τους τα άλλα ρομπότ.

Τα «ίχνη» αυτά ήταν φωτεινές κουκκίδες που εμφάνιζε στο πάτωμα ένας προβολέας, συνδεδεμένος σε έναν υπολογιστή που παρακολουθούσε τις διαδρομές των άλλων ρομπότ.

«Καθένα από τα ρομπότ έχει δύο "κεραίες" στην κορυφή του, οι οποίες είναι στην πραγματικότητα αισθητήρες φωτός. Αν πέφτει περισσότερο φως στον αριστερό αισθητήρα, το ρομπότ στρίβει αριστερά, ενώ αν πέφτει περισσότερο φως στον δεξιό αισθητήρα, το ρομπότ στρίβει δεξιά».

Το ίδιο συμβαίνει με τα πραγματικά μυρμήγκια, τα οποία όμως αντί για φωτεινά ίχνη ακολουθούν τις φερομόνες, χημικά σινιάλα που αφήνουν πίσω τους άλλα μυρμήγκια καθώς περπατούν.

Το πείραμα, αναφέρουν οι ερευνητές στην επιθεώρηση PLoS Computational Biology, δείχνει ότι τα μυρμήγκια ακολουθούν τη βέλτιστη διαδρομή μέσω ενός «βρόχου θετικής ανάδρασης».

Αν για παράδειγμα τα μυρμήγκια θέλουν να φτάσουν από το σημείο A στο σημείο B, αρχικά θα ακολουθήσουν οποιαδήποτε τυχαία διαδρομή. Αν όμως μια από αυτές τις διαδρομές είναι συντομότερη, τα ίχνη που αφήνουν τα μυρμήγκια κατά μήκος τους θα είναι πιο έντονα από ό,τι στις υπόλοιπες διαδρομές.

«Επειδή τα μυρμήγκια που ακολουθούν τη συντομότερη διαδρομή ταξιδεύουν ταχύτερα, η ποσότητα φερομονών -ή φωτός- που αποτίθεται σε αυτό το μονοπάτι αυξάνεται ταχύτερα από ό,τι σε άλλες διαδρομές» εξηγεί ο Δρ Γκάρνιερ.

Και αυτό σημαίνει ότι όλο και περισσότερα μυρμήγκια θα χρησιμοποιήσουν στη συνέχεια τη συντομότερη διαδρομή.

Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η μελέτη της συμπεριφοράς των μυρμηγκιών μπορεί να είναι χρήσιμη για κάθε εφαρμογή στην oποία είναι απαραίτητος ο υπολογισμός της βέλτιστης διαδρομής.

Στις τηλεπικοινωνίες, για παράδειγμα, χρησιμοποιείται ήδη ένας αλγόριθμος, με την ονομασία «βελτιστοποίηση αποικίας μυρμηγκιών», ο οποίος βρίσκει τη βέλτιστη διαδρομή για τη μετάδοση δεδομένων στο Διαδίκτυο.

Το ρομπότ του μέλλοντος (Video)

Η δημιουργία σκεπτόμενων ρομπότ, είναι ο επόμενος στόχος των επιστημόνων, που υποστηρίζουν ότι σε λίγα χρόνια τα ρομπότ θα έχουν τη δυνατότητα να μαθαίνουν, μέσω της συντροφιάς με ανθρώπους – όπως ακριβώς συμβαίνει και με τα μικρά παιδιά.

Το iCub είναι σαν τα ρομπότ του μέλλοντος, φτιαγμένο κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσή μας. Όπως ένα μικρό παιδί που εξερευνά τον κόσμο, δοκιμάζει νέα πράγματα και γίνεται πιο έξυπνο παίζοντας, έτσι και τα ρομπότ πρέπει να μαθαίνουν από μόνα τους να πραγματοποιούν καθήκοντα χωρίς να ακολουθούν ένα κωδικοποιημένο πρόγραμμα που να τους περιγράφει με την παραμικρή λεπτομέρεια τις προς εκτέλεση ενέργειες.

Γι’ αυτό είναι εφοδιασμένα με σώμα που μοιάζει με το ανθρώπινο και με ιδιότητες όπως είναι η περιέργεια και η ενσυναίσθηση – έτσι ώστε να μπορούν να λειτουργούν διαδραστικά με τον περίγυρο και με εντελώς φυσιολογικό τρόπο.
Δείτε το εντυπωσιακό βίντεο:

Eτοιμο το πρώτο ανθρωποειδές ρομποτικό χέρι

Ερευνητές από την Ιταλία και τη Γερμανία δημιούργησαν το πρώτο στον κόσμο ρομποτικό χέρι με πραγματικές ανθρώπινες διαστάσεις, το οποίο έχει πέντε δάχτυλα και είναι ικανό να πιάσει και να χειριστεί με ανθρώπινη δεξιότητα τόσο βαριά αντικείμενα, όσο και εύθραυστα όπως ένα αυγό.

Η κατασκευή ρομπότ που να μπορούν να χειρίζονται επιδέξια διάφορα αντικείμενα, έχει αποδειχτεί ιδιαίτερα δύσκολο έργο για τους μηχανικούς, οι οποίοι προσπαθούν να βελτιώσουν τα ανθρωποειδή ρομπότ, ώστε να γίνουν μελλοντικά πιο ικανά να βοηθούν τους ανθρώπους στο νοικοκυριό, στο εργοστάσιο και σε διάφορες άλλες εργασίες, όπως οι αποστολές διάσωσης.

Όπως αναφέρει το ΑΜΠΕ, υπάρχουν ήδη βιομηχανικά ρομπότ που μπορούν να πιάνουν και να μετακινούν αντικείμενα, όμως δεν έχουν την επιδεξιότητα και ακρίβεια ενός ανθρώπινου χεριού, ώστε π.χ. να πιάσουν ένα αυγό και να το μεταφέρουν χωρίς να το σπάσουν.

Οι Ευρωπαίοι ερευνητές, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, δημιούργησαν ένα τέτοιο χέρι που το ονόμασαν «Dexmart Hand» και το οποίο μπορεί τόσο να σηκώσει ένα βάρος πέντε κιλών, όσο και να πιάσει ένα αυγό χωρίς πρόβλημα. Για την καλύτερη μέχρι σήμερα επίτευξη επιδεξιότητας ρομποτικού χεριού, έκανε λόγο ο ερευνητής Κλαούντιο Μελχιόρι του πανεπιστημίου της Μπολόνια.

Το χέρι διαθέτει ένα πρωτόγονο «εγκέφαλο», ο οποίος, σε συνδυασμό με αισθητήρες, του επιτρέπει να υπολογίζει πόση δύναμη πρέπει να ασκήσουν τα τεχνητά δάχτυλά του για να πιάσει ένα αντικείμενο, χωρίς ούτε να του πέσει, ούτε να το συμπιέσει υπερβολικά.

«Η ικανότητα του ρομποτικού χεριού είναι τόσο όμοια με αυτή των ανθρώπων, που το όραμα των ρομπότ ως προσωπικών βοηθών στο νοικοκυριό, στο γραφείο ή στο εργοστάσιο γίνεται ολοένα πιο ρεαλιστικό», δήλωσε ο ερευνητής του ίδιου πανεπιστημίου Τζιανλούκα Πάλι.