Η πολλή τηλεόραση γερνάει τον εγκέφαλο

Με αυξημένο κίνδυνο πρόωρης γήρανσης έρχονται αντιμέτωποι οι νέοι όταν φτάνουν στη μέση ηλικία, όταν βλέπουν πολύ τηλεόραση και ασκούνται λίγο σύμφωνα με μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Σαν Φρανσίσκο και του Ιατρικού Κέντρου Βετεράνων, με επικεφαλής την Τίνα Χόανγκ, που έκαναν τη δημοσίευση στο αμερικανικό περιοδικό ψυχιατρικής «JAMA Psychiatry», μελέτησαν πάνω από 3.200 ανθρώπους, που ήταν 18 έως 30 ετών (κατά μέσο όρο 25 ετών) στην αρχή της μελέτης. Μετά από 25 χρόνια, έγινε αξιολόγηση μέσω τεστ της υγείας του εγκεφάλου τους, σε σχέση με ώρες που παρακολουθούσαν τηλεόραση και ασκούνταν.

Όσοι ήδη από τη νεότητά τους παρακολουθούσαν πάνω από τρεις ώρες τηλεόραση τη μέρα, είχαν ως μεσήλικες γενικά χαμηλότερες επιδόσεις στα νοητικά-γνωσιακά τεστ (ταχύτητας σκέψης, μνήμης, προσοχής κ.α.), σε σχέση με όσους έβλεπαν λίγη τηλεόραση.

Επίσης όσοι ασκούνταν στο παρελθόν λιγότερο (συχνά ήταν οι ίδιοι με αυτούς που έβλεπαν πολλή τηλεόραση), είχαν χειρότερες επιδόσεις στα τεστ, σε σχέση με όσους ασκούνταν τακτικά. Αυτοί που συνδύαζαν και τα δύο – έβλεπαν την περισσότερη τηλεόραση και ασκούνταν λιγότερο από όλους- είχαν διπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν άσχημες επιδόσεις στα κατοπινά τεστ.

Δεν είναι ακόμη σαφές στους επιστήμονες γιατί η πολλή παρακολούθηση τηλεόρασης φαίνεται να σχετίζεται με χειρότερες νοητικές επιδόσεις αργότερα στη ζωή. Μία υπόθεση, σύμφωνα με τη Χόανγκ, είναι ότι η τηλεόραση ως δραστηριότητα δεν εξασκεί τον εγκέφαλο. Μία άλλη ερμηνεία είναι ότι όσοι βλέπουν πολλή τηλεόραση και ασκούνται λίγο, ακολουθούν γενικότερα έναν ανθυγιεινό τρόπο ζωής, κάνοντας π.χ. κακή διατροφή, πράγμα που επίσης έχει ως συνέπεια την πρόωρη γήρανση του εγκεφάλου.

Προστατέψτε τον εγκέφαλό σας, βλέποντας ταινίες

Η ευχάριστη συνήθειά σας να βλέπετε ταινίες μπορεί να έχει πολύ καλά αποτελέσματα στον εγκέφαλό σας!

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον υποστηρίζουν ότι μια ευχάριστη ταινία με ενδιαφέρουσα πλοκή διεγείρει τον εγκέφαλο και εμποδίζει τη συσσώρευση βλαβερών ουσιών σε αυτόν.

Συζητώντας στη συνέχεια για την ταινία με φίλους, ο εγκέφαλος παραμένει σε εγρήγορση κι έτσι προλαμβάνεται ο σχηματισμός των επικίνδυνων πλακών που συνδέονται με τη νόσο Αλτσχάιμερ.

Οι πλάκες αμυλοειδούς αρχίζουν να σχηματίζονται όσο τα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων στον εγκέφαλο γίνονται πιο άκαμπτα και η ικανότητά τους να απομακρύνουν τις τοξίνες φθίνει. Σε ορισμένους ανθρώπους τα τοιχώματα είναι εξ αρχής πιο αδύναμα, πιθανότατα λόγω γονιδίων, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται πιο εύκολα οι βλαβερές τοξίνες. Οι πλάκες καταστρέφουν τα γύρω κύτταρα του εγκεφάλου και εμφανίζεται το Αλτσχάιμερ, η συνηθέστερη μορφή άνοιας.

"Για να παραμείνει αποτελεσματικός ο μηχανισμός απομάκρυνσης των τοξινών, πρέπει τα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων να παραμένουν υγιή. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την εξάσκηση και τη διέγερση του εγκεφάλου", δηλώνει η ερευνήτρια.

Το στομάχι είναι ο δεύτερος… εγκέφαλος

  Περπατώντας σε ένα σκοτεινό και έρημο σοκάκι νιώθουμε την καρδιά μας να χτυπάει πιο δυνατά στο στήθος μας και το στομάχι μας να δένεται κόμπος. Ο φόβος συχνά μας «χτυπάει» στο στομάχι. Παρότι ο εγκέφαλός μας θεωρείται το κέντρο των συναισθημάτων, οι ερευνητές προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν και να ερμηνεύσουν το ρόλο του στομάχου στις συναισθηματικές αντιδράσεις.

Φαίνεται ότι δεν είναι μόνο ο εγκέφαλος αυτός που στέλνει μηνύματα στο στομάχι. Το στομάχι μας επίσης, στέλνει σήματα στον εγκέφαλο. Ο διαμεσολαβητής αυτής της επικοινωνίας μεταξύ κοιλιάς και εγκεφάλου είναι το πνευμονογαστρικό νεύρο το οποίο μεταδίδει μηνύματα και προς τις δυο κατευθύνσεις, από τον εγκέφαλο στο στομάχι μέσω των κινητικών νεύρων και από το στομάχι στον εγκέφαλο μέσω των αισθητικών νεύρων.

Αποκόπτωντας τις αισθητικές νευρικές ίνες σε ποντίκια μια ομάδα ερευνητών από το ETH Ζυρίχης (το Ελβετικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας στη Ζυρίχη της Ελβετίας) μετέτρεψαν αυτή τη διπλή αμφίδρομη επικοινωνία σε μονόδρομη. Με τον τρόπο αυτό κατάφεραν να δουν τον ρόλο που παίζει το στομάχι στις συναισθηματικές αντιδράσεις.

Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι τα πειραματόζωα με το μονόδρομης κυκλοφορίας πνευμονογαστρικό νεύρο επιδείκνυαν λιγότερο φόβο για τους ανοιχτούς χώρους και τα έντονα φώτα συγκριτικά με τα πειραματόζωα με ανέπαφο πνευμονογαστρικό νεύρο.

Ωστόσο, η απουσία των σημάτων από το στομάχι προς τον εγκέφαλο δεν τα έκανε άφοβα. Σε σχετικά πειράματα φάνηκε ότι διαφοροποιήθηκε και ενισχύθηκε και η περιοχή του εγκεφάλου, που συνδέεται με την εκμάθηση συμπεριφορών και συγκεκριμένα με την μαθημένη αντίδραση σε ένα ερέθισμα που προκαλεί φόβο. Τα ποντίκια έμαθαν να συνδέουν έναν ουδέτερο ήχο με μια δυσάρεστη εμπειρία. Στην περίπτωση αυτή το μονοπάτι επικοινωνίας μεταξύ του στομάχου και του εγκεφάλου δεν φάνηκε να παίζει ρόλο και τα πειραματόζωα, χωρίς αισθητικές νευρικές ίνες τα κατάφεραν εξίσου καλά με εκείνα που είχαν άθικτο πνευμονογαστρικό νεύρο.

Εάν, όμως, οι ερευνητές άλλαζαν τον ήχο από αρνητικό σε ουδέτερο τα πρώτα πειραματόζωα (εκείνα με το μονόδρομης επικοινωνίας πνευμονογαστρικό) αργούσαν να κάνουν τον νέο συσχετισμό σε σύγκριση με τα δεύτερα.

Τα ευρήματα αυτά συμφωνούν με πρόσφατη έρευνα που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου διευκολύνει τη μάθηση. Τα ευρήματα αυτά επίσης μπορούν να βοηθήσουν στο πεδίο της ψυχιατρικής και στην αντιμετώπιση της διαταραχής του μετατραυματικού στρες. Σήμερα, η διέγερση του πνευμονογαστρικού νεύρου χρησιμοποιείται ήδη στην αντιμετώπιση της επιληψίας και σε κάποιες περιπτώσεις κατάθλιψης.

Επίσης, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αποκοπή των αισθητικών νεύρων επηρεάζει την παραγωγή των νευροδιαβιβαστών που αποστέλλονται από το στομάχι στον εγκέφαλο, γεγονός που είχε επίδραση στη συμπεριφορά των πειραματόζωων.

Το στομάχι σίγουρα παίζει ρόλο στον τρόπο που αντιδράμε σε μια απειλή και στο φόβο που νιώθουμε, αλλά σύμφωνα με τους ειδικούς, απαιτούνται ακόμη πολλές έρευνες για να αποσαφηνιστεί ο ρόλος του καθώς και εκείνος του πνευμονογαστρικού νεύρου και της επικοινωνίας μεταξύ στομάχου και εγκεφάλου.

Πηγή: vita.gr

Μοντάζ στις αναμνήσεις

Τη χρονιά που πέρασε μάθαμε πολλά για τη λειτουργία της μνήμης, κυρίως χάρη στη νέα τεχνική της οπτογενετικής, η οποία επιτρέπει την ενεργοποίηση νευρώνων με ακτίνες λέιζερ. 

Η κρατούσα θεωρία, σύμφωνα με την οποία η μνήμη λειτουργεί μέσω της ενίσχυσης των συνδέσεων ανάμεσα στους νευρώνες, επιβεβαιώθηκε από νευροεπιστήμονες στην Καλιφόρνια, οι οποίοι κατάφεραν να διαγράψουν και στη συνέχεια να επαναφέρουν αναμνήσεις σε αρουραίους.

Πλέον όμως είναι σαφές ότι η μνήμη μόνο αξιόπιστη δεν είναι. Μοιάζει περισσότερο με τρελή χρονομηχανή, που ξαναγράφει το παρελθόν χρησιμοποιώντας εμπειρίες από το τώρα.

VIDEO: Γιατί είναι πολύ λίγοι άνθρωποι οι αριστερόχειρες;

Στο ζωικό βασίλειο η πιθανότητα κάποιο ζώο να χρησιμοποιεί περισσότερο το ένα άκρο από το άλλο
 (πχ μπροστινά πόδια στα σκυλιά) είναι σε γενικές γραμμές στο 50%. 
Στους ανθρώπους, ωστόσο, μόλις το 10% γεννιέται με προδιάθεση να χρησιμοποιεί το αριστερό χέρι περισσότερο από το δεξί. 
Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων είναι δεξιόχειρες. Ο εγκέφαλός μας είναι "καλωδιωμένος" με τέτοιον τρόπο, ώστε το αριστερό ημιοσφαίριο να ελέγχει τη δεξιά πλευρά του σώματος και το ανάποδο. 

Σύμφωνα με επιστημονικά στοιχεία από την εξέλιξη του ανθρώπινου είδους, μια συγκεκριμένη γονιδιακή μετάλλαξη προκάλεσε ορισμένες λειτουργίες του εγκεφάλου μας να διενεργούνται στη μία μόνο πλευρά του. 
Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η απουσία ενός συγκεκριμένου γονιδίου είναι αυτή που κάνει τον εγκέφαλο να επιλέγει την αριστερή πλευρά (χέρι και πόδι) ως την κυρίαρχη για τις βασικές εργασίες. 
Αυτή η γονιδιακή μετάλλαξη είναι γνωστή ως "Right Shift mutation". 

Επίσης, έρευνες έχουν δείξει ότι το αν κάποιος είναι αριστερόχειρας ή δεξιόχειρας επηρεάζεται και από τα γονίδια των γονιών του: -Δύο δεξιόχειρες γονείς έχουν μόλις 9% πιθανότητα να γεννήσουν παιδί που να είναι αριστερόχειρας. -Αν ο ένας γονέας είναι αριστερόχειρας και ο άλλος δεξιόχειρας, τότε το παιδί έχει 19% πιθανότητες να είναι αριστερόχειρας. -Αν και οι δύο γονείς είναι αριστερόχειρες, τότε το παιδί έχει 26% να είναι και αυτό αριστερόχειρας.

 Στο βίντεο που ακολουθεί μπορείτε να δείτε αυτές και άλλες πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες επάνω στο ερώτημα: γιατί, τελικά, τόσο λίγοι άνθρωποι είναι αριστερόχειρες;

 

Ο εγκέφαλος των καλλιτεχνών είναι διαφορετικός

Ποιες διαφορές έχει ο εγκέφαλος των καλλιτεχνών από όσους δεν έχουν καλλιτεχνικές ανησυχίες;

Εμφανίζει δομικές διαφορές σε σύγκριση με τον εγκέφαλο των ατόμων που δεν έχουν καλλιτεχνικό ταλέντο
Περισσότερη φαιά ουσία σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη λεπτή κινητικότητα εμφανίζουν οι καλλιτέχνες, σύμφωνα με νέα μελέτη

Λονδίνο 
Ο εγκέφαλος των καλλιτεχνών εμφανίζει δομικές διαφορές σε σύγκριση με εκείνον των… μη καλλιτεχνικών φύσεων, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο «NeuroImage». Απεικονίσεις του εγκεφάλου αποκάλυψαν ότι οι καλλιτέχνες εμφανίζουν περισσότερη φαιά ουσία σε περιοχές που σχετίζονται με τη λεπτή κινητικότητα και την οπτική φαντασία.

Το έμφυτο ταλέντο και ο ρόλος του περιβάλλοντος

Τα νέα ευρήματα μαρτυρούν ότι το καλλιτεχνικό ταλέντο είναι έμφυτο. Ωστόσο οι συγγραφείς της μελέτης από το Πανεπιστήμιο KU Leuven στο Βέλγιο σημειώνουν ότι η σκληρή δουλειά παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στην απόδοση ενός καλλιτέχνη. Και βέβαια όπως συμβαίνει σε πολλά πεδία της επιστήμης, η ακριβής αλληλεπίδραση φύσης και ανατροφής παραμένει ασαφής.

Όπως ανέφερε η επικεφαλής των ερευνητών Ρεμπέκα Τσάμπερλεν, η ομάδα της θέλησε να ανακαλύψει αν οι καλλιτέχνες βλέπουν τον κόσμο… διαφορετικά. «Οι άνθρωποι που είναι καλύτεροι στη ζωγραφική φαίνεται να έχουν πιο ανεπτυγμένες περιοχές του εγκεφάλου οι οποίες ελέγχουν τη λεπτή κινητικότητα ενώ έχουν και πιο ανεπτυγμένη την αποκαλούμενη διαδικαστική μνήμη η οποία είναι υπεύθυνη για την αποθήκευση και ανάκληση αυτοματοποιημένων διεργασιών» εξήγησε η ειδικός.

Στο πλαίσιο της μικρού εύρους μελέτης τους οι ειδικοί «βούτηξαν» στον εγκέφαλο 21 φοιτητών της Σχολής Καλών Τεχνών και τον συνέκριναν με εκείνον 23 ατόμων που δεν ήταν καλλιτέχνες με χρήση μιας μεθόδου σάρωσης που ονομάζεται μορφομετρία βασισμένη σε ογκοστοιχείο (voxel-based morphometry).

Περισσότερη φαιά ουσία

Οι λεπτομερείς απεικονίσεις του εγκεφάλου αποκάλυψαν ότι η ομάδα των καλλιτεχνών είχε σημαντικά περισσότερη φαιά ουσία σε μια περιοχή του εγκεφάλου που ονομάζεται προσφηνοειδές λοβίο και βρίσκεται στον βρεγματικό λοβό. «Η περιοχή αυτή εμπλέκεται σε διάφορες λειτουργίες αλλά κυρίως σε λειτουργίες που αφορούν τη δημιουργικότητα όπως η οπτική φαντασία – το να είναι το άτομο ικανό να επεξεργάζεται τις εικόνες που βλέπει στον εγκέφαλό του, να τις συνδυάζει, να τις αλλάζει να τις αποδομεί» σημείωσε η δρ Τσάμπερλεν στο πρόγραμμα Inside Science του ΒΒC.

Οι συμμετέχοντες στη μελέτη κλήθηκαν επίσης να ζωγραφίσουν και οι ερευνητές διερεύνησαν τη σύνδεση μεταξύ της απόδοσής τους στη ζωγραφική με την ποσότητα λευκής και φαιάς ουσίας στον εγκέφαλό τους.

Όπως φάνηκε, όσοι ήταν καλοί στη ζωγραφική παρουσίαζαν αυξημένη ποσότητα φαιάς και λευκής ουσίας στην παρεγκεφαλίδα καθώς και στη συμπληρωματική κινητική περιοχή – και οι δύο περιοχές εμπλέκονται στη λεπτή κινητικότητα αλλά και στον συντονισμό καθημερινών κινήσεων.

Η φαιά ουσία αποτελείται κυρίως από νευρικά κύτταρα ενώ η λευκή ουσία είναι υπεύθυνη για την επικοινωνία μεταξύ των περιοχών της φαιάς ουσίας.

Η επιδεξιότητα αλλάζει τον εγκέφαλο

Ωστόσο δεν είναι σαφές τι ακριβώς σημαίνει αυτή η αύξηση της φαιής και λευκής ουσίας. Παρόμοιες μελέτες σε άλλα δημιουργικά άτομα όπως οι μουσικοί έχουν δείξει ότι τα άτομα αυτά εμφανίζουν πιο έντονη δραστηριότητα στις συγκεκριμένες περιοχές. «Όλα αυτά συνηγορούν στο ότι η επιδεξιότητα και η εξειδίκευση πραγματικά αλλάζουν τον εγκέφαλο. Ο εγκέφαλος είναι απίστευτα πλαστικός αποκρινόμενος στην εξάσκηση και υπάρχουν τεράστιες διαφορές μεταξύ ανθρώπων τις οποίες τώρα αρχίζουμε να βλέπουμε» είπε η δρ Τσάμπερλεν.

Ενας άλλος εκ των συγγραφέων της μελέτης, ο Κρις ΜακΜάνους από το University College του Λονδίνου τόνισε ότι είναι δύσκολο να διαχωριστεί ποιες πτυχές του ταλέντου των καλλιτεχνών είναι έμφυτες και ποιες επίκτητες. Σε κάθε περίπτωση, όπως ανέφερε, απαιτούνται περαιτέρω έρευνες σε εθελοντές οι οποίοι θα παρακολουθηθούν από μικρή ηλικία – π.χ. από την εφηβεία – προκειμένου να φανεί πώς εξελίσσονται τα έργα τους καθώς μεγαλώνουν.

Η αϋπνία σκοτώνει τα εγκεφαλικά κύτταρα

  Η αϋπνία και η έλλειψη ύπνου οδηγούν στη μόνιμη απώλεια εγκεφαλικών κυττάρων, δείχνει έρευνα.

Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Journal of Neuroscience η παρατεταμένη αϋπνία οδήγησε στο να χαθούν μόνιμα το 25% των εγκεφαλικών κυττάρων ποντικιών. Αν το ίδιο ισχύει και για τους ανθρώπους ίσως είναι μάταιο το να προσπαθούμε να αναπληρώσουμε τον χαμένο μας ύπνο, εξηγούν Αμερικανοί επιστήμονες.

Ευελπιστούν ότι κάποια μέρα θα έχουν μπορέσει να δημιουργήσουν ένα φάρμακο που θα αναστρέφει το κακό που προκαλεί η έλλειψη ύπνου. Η έρευνα έγινε σε ποντίκια που τα κρατούσαν ξύπνια για να μιμηθούν τον σύγχρονο τρόπο ζωής όπου οι άνθρωποι δεν κοιμούνται αρκετά επειδή δουλεύουν για παράδειγμα νυχτερινές βάρδιες ή περνάνε πολλές ώρες στο γραφείο.

Μία ομάδα από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνια μελέτησε κάποια συγκεκριμένα εγκεφαλικά κύτταρα που εμπλέκονται στο να κρατάνε τον εγκέφαλο σε εγρήγορση.

Μετά από 7 ημέρες όπου τα ποντίκια ακολουθούσαν τις συνήθειες ύπνου των ανθρώπων που δουλεύουν νυχτερινές βάρδιες – 3 βραδινές βάρδιες με 4 ή 5 ώρες ύπνου το 24ωρο -, τα ποντίκια έχασαν το 25% των εγκεφαλικών τους κυττάρων.

Οι ερευνητές τονίζουν ότι αυτή είναι η πρώτη απόδειξη ότι η έλλειψη ύπνου μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια εγκεφαλικών κυττάρων.

Ο εγκέφαλος «βλέπει» εικόνες σε μόλις 13 χιλιοστά του δευτερολέπτου

Σύμφωνα με ερευνητές ο εγκέφαλος είναι σε θέση να επεξεργαστεί εικόνες, τις οποίες τα ανθρώπινα μάτια είδαν μόλις επί 13 χιλιοστά του δευτερολέπτου

Ποιος είναι ο ελάχιστος χρόνος που πρέπει να δει κανείς κάτι για να προλάβει να το «δει» και ο εγκέφαλός του; Τελικά, ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι πολύ πιο γρήγορος, από ό,τι νόμιζαν ως τώρα οι επιστήμονες, στο να επεξεργάζεται εικόνες που το μάτι έχει δει για ελάχιστα κλάσματα του δευτερολέπτου.

Συγκεκριμένα, ερευνητές του αμερικανικού πανεπιστημίου ΜΙΤ για πρώτη φορά βρήκαν ότι ο εγκέφαλος είναι σε θέση να επεξεργαστεί εικόνες, τις οποίες τα ανθρώπινα μάτια είδαν μόλις επί 13 χιλιοστά του δευτερολέπτου, ενώ προηγούμενες μελέτες είχαν τοποθετήσει αυτό το «κατώφλι» στα 100 χιλιοστά του δευτερολέπτου. Κάτω από τα 13 χιλιοστά του δευτερολέπτου, ο εγκέφαλος στην ουσία δεν «βλέπει», αλλά μαντεύει στην τύχη.

Οι νευροεπιστήμονες, με επικεφαλής την καθηγήτρια εγκεφαλικών και γνωσιακών επιστημών Μαίρη Πότερ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό για θέματα αντίληψης και προσοχής «Attention, Perception and Psychophysics», έκαναν πειράματα με μια ομάδα εθελοντών, από τους οποίους ζήτησαν να βλέπουν σε μια οθόνη υπολογιστή διαδοχικές εικόνες, κάθε μια από τις οποίες βρισκόταν στο οπτικό πεδίο τους από 13 έως 80 χιλιοστά του δευτερολέοπτου. Οι εθελοντές έπρεπε να εντοπίσουν κάποια συγκεκριμένη εικόνα, π.χ. ενός πικνίκ, ανάμεσα στις υπόλοιιπες.

Αν και η αντιληπτική και επεξεργαστική οπτική ικανότητα του εγκεφάλου συνεχώς μειωνόταν, όσο αντίστοιχα μειωνόταν και η διάρκεια που ο εθελοντής έβλεπε την εικόνα, ο ανθρώπινος εγκέφαλος απέδειξε ότι ήταν ικανός να «δει» ακόμα και εικόνες που δε διαρκούσαν πάνω από τα 13 «μιλισεκόντ».

«Το γεγονός ότι μπορούμε να το κάνουμε αυτό, σε τόσο υψηλής ταχύτητες, δείχνει πως αυτό που η όραση κάνει, είναι να βρίσκει έννοιες. Αυτό ακριβώς κάνει ο εγκέφαλός μας όλη τη μέρα: προσπαθεί να καταλάβει τι βλέπουμε», δήλωσε η Πότερ.

Τα μάτια μας μεταφέρουν συνεχώς πληροφορίες στον εγκέφαλο (για το σχήμα, το χρώμα κλπ. των αντικειμένων) και αυτός αναλαμβάνει να «δει» μέσω επεξεργασίας των οπτικών δεδομένων.

Η νέα έρευνα επιβεβαιώνει μια προηγούμενη μελέτη του 2001, από ερευνητές των πανεπιστημίων Πάρμα (Ιταλίας) και Σεν 'Αντριους (Σκωτίας), που είχαν βρεί ότι οι νευρώνες στους εγκεφάλους των μαϊμούδων, οι οποίοι ανταποκρίνονται σε εικόνες (π.χ. προσώπων), μπορούν να ενεργοποιηθούν ακόμα και όταν αυτές οι εικόνες δεν μένουν στο οπτικό πεδίο των περιαματόζωων πάνω από 14 χιλιοστά του δευτερολέπτου. «Αυτή ήταν η μόνη ένδειξη που είχαμε στο παρελθόν ότι μια εικόνα τόσο σύντομη, διάρκειας μόλις 14 χιλιοστών του δευτερολέπτου, μπορούσε να αποκτά νόημα για τον εγκέφαλο», ανέφερε η Πότερ.

Αυτή η ικανότητα επεξεργασίας εικόνων με τόσο σύντομη διάρκεια, φαίνεται πως βοηθά τον εγκέφαλο να αποφασίσει για την κατάλληλη εντολή που θα δώσει στα μάτια προς τα πού θα κοιτάξουν. Τα μάτια εστιάζονται σε διαφορετικά σημεία, όπου και μένουν για λίγα κλάσματα του δευτερολέπτου κάθε φορά. Συγκεκριμένα, τα μάτια μετακινούν την εστίασή τους περίπου τρεις φορές μέσα σε ένα δευτερόλεπτο. Η απόφαση του εγκεφάλου να μετακινήσει την ματιά του, χρειάζεται 100 έως 140 χιλιοστά του δευτερολέπτου, δηλαδή με πολύ πιο αργή ταχύτητα από ό,τι ο εγκέφαλος μπορεί να αντιληφθεί μια εικόνα (με όριο τα 13 milisecond).

Οι φαεινές ιδέες έρχονται στο σκοτάδι!

Οι καλύτερες ιδέες έρχονται όταν χαμηλώνουμε τα φώτα; 
Το κλειδί της έμπνευσης ίσως βρίσκεται σε δωμάτια με αμυδρό φωτισμό ή τελείως σκοτεινά, σύμφωνα με Γερμανίδες ερευνήτριες των πανεπιστημίων Stuttgart και Hohenheim. 
Όπως ισχυρίζονται, όταν το φως χαμηλώνει, ο εγκέφαλος συγκεντρώνεται καλύτερα και σκέφτεται πιο δημιουργικά. Αυτό μάλιστα αποδεικνύεται στην πράξη, αν σκεφτεί κανείς ότι τα πιο ευφάνταστα μυαλά στην ιστορία εμπνεύστηκαν σε περιβάλλον με αμυδρό φωτισμό.

Όταν σβήνουν τα φώτα, ανάβει ο εγκέφαλος
Σύμφωνα με τη γερμανική μελέτη, ο χαμηλός φωτισμός (έως το πλήρες σκοτάδι) μας απελευθερώνει από τους περιορισμούς, μειώνει τις αναστολές μας και μας δίνει μια αίσθηση ελευθερίας, μαζί με επιθυμία για εξερεύνηση. 
Είναι η κατάλληλη στιγμή για παραγωγή νέων ιδεών, καθώς και για τη διερεύνηση της βέλτιστης λύσης σε κάθε πρόβλημα. Επίσης συμβαίνει και κάτι άλλο: στο σκοτάδι τα οπτικά ερεθίσματα μειώνονται. 
Ο εγκέφαλος δεν ασχολείται πλέον με το να παρατηρεί και να αναλύει τις εικόνες του περιβάλλοντος, οπότε αφαιρείται και ταξιδεύει. Όπως έχει παρατηρηθεί, στο σκοτάδι σκεφτόμαστε («βλέπουμε») πιο σφαιρικά τα πράγματα από ό,τι στο φως – κάνοντας αναλύσεις ανωτέρου επιπέδου.

Σκέψου στα σκοτεινά – δράσε στο φωςΒέβαια, όπως σημειώνουν οι ερευνήτριες, μπορεί μεν να συλλαμβάνουμε μια καλή ιδέα στα σκοτεινά, όμως από τη στιγμή που θα φωτιστεί το μυαλό μας ο συλλογισμός και η υλοποίηση της ιδέας χρειάζονται οπωσδήποτε άπλετο φως. 
Είναι όπως στα κόμικς, εξηγούν, όπου μια λάμπα ανάβει ξαφνικά επάνω από το κεφάλι κάποιου… φωτισμένου την ώρα που εκείνος αναφωνεί «Εύρηκα!».

Μυστικά για να διατηρήσετε μυαλό ...ξυράφι όσο μεγαλώνετε

Τα παιχνίδια μνήμης, τα Sudoku και η μουσική του Mozart ευεργετούν τον εγκέφαλο, ειδικά όσο
περνούν τα χρόνια. Ωστόσο, εάν θέλουμε ένα μυαλό "ξυράφι", δεν φτάνουν μόνο τέτοιου είδους συνήθειες. Σύμφωνα με νέα μελέτη στο Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ντάλας, εάν θέλετε να διατηρήσετε έναν κοφτερό νου... πρέπει να αρχίζετε να σκέφτεστε έξω από τα συνηθισμένα!

Ο καλύτερος τρόπος για να ενδυναμώσετε το πνεύμα σας, ιδίως όσον αφορά στους πιο μεγάλους σε ηλικία, είναι να βρεθείτε απέναντι σε μια νέα δεξιότητα, μια καινούρια πρόκληση. Άλλωστε, όπως αναφέρει ο υπεύθυνος της μελέτης, Denise Park, Ph.D: "Όταν βρισκόμαστε μέσα σε μια ζώνη "άνεσης", εύκολα μπορούμε να χάσουμε ένα ποσοστό της σπιρτάδας μας".

Οι επιστήμονες συγκέντρωσαν περισσότερους από 200 ενήλικες άνω των 60 ετών, χωρίζοντάς τους σε δυο διαφορετικές ομάδες. Άλλοι ασχολούνταν με οικείες δραστηριότητες, όπως είναι οι σπαζοκεφαλιές ή το άκουσμα κλασσικής μουσικής, ενώ μερικοί προτίμησαν τα μαθήματα επεξεργασίας φωτογραφιών ή ραπτικής. Το πείραμα κράτησε τρεις μήνες, με τους συμμετέχοντες να ασχολούνται με τέτοιες συνήθειες για περίπου 15 ώρες την εβδομάδα. Το τελικό αποτέλεσμα βρήκε τη δεύτερη ομάδα να ανταποκρίνεται καλύτερα στα τεστ μνήμης...

Ο εγκέφαλος, η άνοια και η εκμάθηση μιας νέας δεξιότηταςΜπορεί επιστημονικά να μην υπάρχουν αποδείξεις για το εάν ο τρόπος ζωής, η διατροφή ή η γυμναστική μπορούν να αποτρέψουν την άνοια... αλλά μια υγιεινή συνήθεια πάντα κάνει "καλό". Το μυαλό, ακριβώς όπως και το σώμα, έχει τη δυνατότητα να προσαρμόζεται σιγά σιγά στις τακτικές συνήθειές σας. Γι’ αυτό, άλλωστε, οι ασκήσεις μνήμης ακονίζουν το μυαλό. Όμως, ο εγκέφαλος σταδιακά "απαιτεί" φρέσκιες προκλήσεις:

-Απομακρυνθείτε από τη ρουτίνα: Δυστυχώς, οι άνθρωποι λειτουργούν σαν μηχανές μέσα στις μεγάλες πόλεις. Παρ' όλα αυτά, για να διατηρηθεί η σωματική και ψυχική ενέργεια σας, πρέπει να "σπάσετε" τη ρουτίνα και να δοκιμάσετε κάτι καινούριο, να ψάξετε νέους τρόπους που θα συντομεύσουν π.χ. τις δουλειές του σπιτιού!

-Διαβάστε κάθε είδους βιβλία: Ακόμα και μέσα στο ίντερνετ μπορείτε να βρείτε βιβλία! Πια η γνώση προσφέρεται δωρεάν, καθώς στο διαδίκτυο υπάρχουν ακόμα και online μαθήματα ξένων γλωσσών, αυτοσχεδιασμού, ιστορίας κ.α. Να θυμάστε ότι η γνώση και το διάβασμα μπορεί να "οξύνει" το μυαλό σας...

-Χρησιμοποιήστε και τα δυο χέρια σας: Μόνο το 1% των ανθρώπων που χρησιμοποιούν κυρίως το δεξί χέρι, μπαίνουν στη διαδικασία να κινήσουν και το αριστερό. Προσπαθήστε να φάτε το μεσημεριανό με το άλλο χέρι, ή απλά γράψτε το όνομά σας με το αριστερό, εάν είστε δεξιόχειρες. Έτσι, δεν θα αφήσετε το μυαλό σας να "βολευτεί" στις συνήθειες της καθημερινότητας.

-Πάρτε έναν υπνάκο: Πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι τα κύτταρα του εγκεφάλου συρρικνώνονται κατά 60% κατά τη διάρκεια του ύπνου, με αποτέλεσμα να ξεκουράζεται το μυαλό από τις έγνοιες της ημέρας. Άλλωστε, μην ξεχνάτε ότι ο ύπνος βοηθά στην αφομοίωση των γνώσεων που λάβατε μέσα στο 24ωρο
!

Το αλκοόλ καταστρέφει - καίει εγκεφαλικά κύτταρα;

Αυτό δεν είναι αλήθεια με αυτή την έννοια: το αλκοόλ δεν καίει - καταστρέφει εγκεφαλικά κύτταρα. 
Αυτό που συμβαίνει είναι ότι το αλκοόλ δημιουργεί ζημιά στους δενδρίτες των κυττάρων. 
Οι δενδρίτες είναι κάτι σαν ίνες των κυττάρων οι οποίοι είναι υπεύθυνοι στο να μεταφέρουν εξωτερικά μηνύματα, μέσα στο ίδιο το κύτταρο για το οποίο υπηρετούν. 
Όπως όλοι γνωρίζουμε, το αλκοόλ επηρεάζει τον εγκέφαλό μας, προκαλώντας αλλοίωση ομιλίας, αργά αντανακλαστικά, απώλεια συνείδησης και "αδεξιότητα". 
Επίσης, το αλκοόλ διαστέλλει τα κανάλια στην κυτταρική δομή που ρυθμίζουν τη ροή του ασβεστίου. 
Αν περάσει περισσότερο ασβέστιο στα κύτταρα (λόγω της διαστολής = μεγαλύτερη ροή), τότε δημιουργείται αυξητική δραστηριότητα στον οργανισμό μας, γι’ αυτό και είμαστε μέσα στην τρελή χαρά! 

Όμως αυτό λειτουργεί αρνητικά σε βάθος χρόνου: κατά κάποιο τρόπο, αυτή η αυξανόμενη ροή ασβεστίου, δημιουργεί σταδιακά το νέκρωμα των ακρών των δενδριτών, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να μεταφερθούν μηνύματα στο εσωτερικό των κυττάρων. 
Έτσι, ενώ δεν καταστρέφονται τα κύτταρα, καταστρέφονται οι αγγελιοφόροι των μηνυμάτων των κυττάρων(δενδρίτες), με αποτέλεσμα τα κύτταρα να μην λαμβάνουν καθόλου μηνύματα! 

Αφού δεν λαμβάνουν μηνύματα, δεν επεξεργάζονται κιόλας τις πληροφορίες που θα έπρεπε να λάβουν κι έτσι ο εγκέφαλος εν μέρη δεν λειτουργεί(αφού δεν λαμβάνει τα μηνύματα)! 

Τα καλά νέα είναι ότι η ζημιά που γίνεται δεν είναι ανεπανόρθωτη (αλλά δεν επιδιορθώνεται και 100%). 
Ο εγκέφαλος αυτοεπιδιορθώνεται (επιδιορθώνει σταδιακά και τους δενδρίτες των εγκεφαλικών-νευρικών κυττάρων) με αποτέλεσμα να επανέρχεται σταδιακά. 
Βέβαια αν πίνουμε πιο συχνά, τότε όλο και περισσότερο καταστρέφουμε τους δενδρίτες, σε σχέση με τους ρυθμούς επιδιόρθωσης, με αποτέλεσμα να οδηγούμαστε από το κακό στο χειροτερο. 
Επίσης, η ζημιά δεν επιδιορθώνεται πλήρως. Όσο μεγαλύτερη ζημιά κάνουμε, τόσο μεγαλύτερο μέρος της ζημιάς θα μείνει ανεπανόρθωτο. 

Έτσι, σε γενικές γραμμές: το αλκοόλ δεν καίει εγκεφαλικά κύτταρα αλλά καταστρέφει τον τρόπο που τα κύτταρα επικοινωνούνε και η ζημιά είναι επιδιορθώσιμη κατά μεγάλο ποσοστό, αλλά όχι 100%.